Hukuk Blogu-Hukuk Makaleleri

Emekli Maasina Haciz Konulamaz

2011-10-16T13:31:00.000-07:00

5510 Sayılı yeni Sosyal Güvenlik yasasının değişik 93 maddesine göre artık emekli maaşlarına haciz konulamayacaktır.
MADDE 93- (Değişik birinci fıkra: 17/4/2008-5754/56 md.) Gelir, aylık ve ödenekler; 88 inci maddeye göre takip ve tahsili gereken alacaklar ile nafaka borçları dışında haczedilemez. Bu fıkraya göre haczi yasaklanan gelir, aylık ve ödeneklerin haczedilmesine ilişkin talepler, borçlunun muvafakati bulunmaması halinde, icra müdürü tarafından reddedilir.
Emekli maaşına haciz talepleri icra müdürü tarfından reddedilmelidir.Aksi maaşına haciz konulan borçlu icra hukuk mahkemesine şikayette bulunarak maaşındaki hacizin kaldırılmasına karar verilmesini isteyebilecektir.

Makale İçerik Bilgileri: emekli maaşına haciz, emekli maaşlarına haciz

icralik arabalar nasil alinir

2011-10-16T09:58:00.000-07:00

İcra daireleri tarafından haciz ve nuhafaza altına alınan araçlar, alacaklı tarafın talebi ile ihale usulü satılır.İhaleler satışın yapılacağı icra dairesinde görünür bir yere (Ankarada mezat salonuna) asılır.İhaleye katılımak isteyenler kendileri bizzat katılabileceği gibi vekalet verererek vekil aracılığıyla da ihaleye katılabilirler.İhaleye katılmak isteyenler aracın tahnin edilen bedelinin %20 si oranında teminat vermek durumundadır.Bu teminatı nakit olarak ihale başlayana kadar verilmelidir, uygulamada ihale başlamadan az önce teminatlar alınmaktadır.İlk artırmada tahmini değerin %60 oranında teklif verilmesi satış gerçekleşir.Eğer teklifle araba bedelinin %60 bulmazsa ikinci artırma yapılır.İkinci artırmada arac bedelinin %40 oranında bir teklif verilirse satış gerçekleşir.

Makale İçerik Bilgileri:icradan araba almak, icradan araç nasıl alınır, icradan araba satışları

İcradan Satılık Araç İlanları

2011-10-16T09:40:00.000-07:00

Birinci artırma 19.10.2011 de ikinci artırma 24.10.2011 tarihinde Ankara Adliyesi Mezat Salonunda yapılacaktır.Araç 2009 model Accent era dır ve takdiri bedeli 25.000 TL dır.
Birinci artırma 26.10.2011 de ikinci artırma 31.10.2011 tarihinde Ankara Adliyesi Mezat Salonunda yapılacaktır.Araç 2006 model Renault Megane 2.0 16V dır ve takdiri bedeli 18.000 TL dır.

Makale İçerik Bilgileri:icradan satılık araçlar, icralık arabalar, İcra İhaleleri

TAKSİM EDİLMEMİŞ MİRAS HİSSESİNİN HACZİ VE SATİŞİ

2010-12-09T07:09:00.000-08:00

TAKSİM EDİLMEMİŞ MİRAS HİSSESİNİN HACZİ VE SATIŞI

GENEL OLARAK:

Bilindiği üzere miras bırakanın ölümü yada gaipliğine karar verilmesi ile miras bir kül olarak kanuni yada atanmış mirasçılara geçer. Bu durumda taksim edilemese ve borçlunun miras yoluyla devraldığı menkul ve gayrimenkuller haczedilebilecektir.

Taksim edilmemiş miras hissesi haczedilirse icra müdürlüğü diğer hissedarlara miras payının haczedildiğini bildirecek ayrıca taşınmazlarda tapu siciline bir müzekkere ile payın haczedildiği bildirilecektir.

Alacaklı miras payının satışını istediğinde ise icra müdürü satışın nasıl yapılacağını icra mahkemesinden soracaktır. İcra mahkemesi satışın ortaklığın giderilmesi davası açılarak yapılması ve dava sonucunda hisseye düşen paranın ödenmesine karar verebileceği gibi, iştirak halindeki mülkiyetin müşterek mülkiyete çevrilerek hissenin satışının daha uygun olacağına karar verebilir. Bu durumda alacaklıya bu davaları açmak için yetki belgesi düzenleyecektir. Alacaklı icra mahkemesinin kararına göre ortaklığın giderilmesi yada elbirliği ile mülkiyetin paylı mülkiyete çevrilmesi davasını açacaktır.

UYGULAMA:

a.Haciz

Borçluya miras kalan gayrimenkullerin tespit edilebilmesi için öncelikle nüfus müdürlüğüne yazılacak müzekkere ile borçlunun miras bırakanı tespit edilmelidir. Daha sonra ise tapu sicil müdürlüğüne yazılacak müzekkere ile borçluya intikal edecek taşınmazlar belirlenmeli ve bu taşınmazlardan borçluya intikal edenlerin haczedildiği icra müdürü tarafından tapuya tebliğ edilmeli aynı zamanda diğer mirasçılara da durum İİK m 94 gereği bildirilmelidir.

Tapuya yazılacak haciz müzekkeresi şu şekilde olması kâfidir. ‘Borçlu Ahmet’in vefat eden babası Mehmet adına kayıtlı ve borçlu Mehmet’e intikal edecek taşınmazlardan borçlunun miras hissesi üzerine haciz konulmuştur’[Yargıtay 12. Hukuk Dairesi.2006/1015K. 2006/4464T. 7.3.2006]

b.Yetki Belgesi

Alacaklı icra takibi sonucu taksim edilmemiş miras payını haczettirince ortaklığın giderilmesi davası açmak ve gerekirse veraset ilamı almak için icra hukuk mahkemesinden yetki belgesi alacaktır[ HG 00 <> E: 2003/6-731 <> K: 2003/742 <> T: 10.12.2003]Söz konusu yetki belgesi talebi icra müdürlüğüne yapılır ve icra müdürlüğü de karar verilmek üzere re’sen icra mahkemesine gönderir.Yada İİK 121 gereği alacaklı satış isteminde bulunur bu durumda da icra müdürlüğü satışın nasıl yapılacağını icra mahkemesinden sorar.İcra mahkemesi ortaklığın giderilmesi davası ve veraset ilamı almak için alacaklıya yetki belgesi verir.

HG 00, E: 2003/6-731, K: 2003/000742, Tarih: 10.12.2003
Alacaklı icra takibi sonucunda borçlunun taksim edilmemiş bir miras veya iştirak halinde tasarruf edilen bir mal hissesini haciz ettirirse, alacaklı, alacağı yetki belgesi ile gerekirse dava açarak veraset belgesi alacak, ortaklığın çözülmesinden sonra paylaştırma aşamasında yine alacaklı, mirasçının paylaşımla ilgili haklarını korumak, mirasçının payını almak, gelirlerini toplamak ve bunları yasaya göre teslim edilmesi gereken yere, vermek üzere bir kayyım tayin ettirecektir.

c.Ortaklığın Giderilmesi Davası

TMK m.648 gereği açılmış bir mirasta miras payını haczettiren alacaklı ortaklığın giderilmesi davası açabilir.Fakat Yargıtay alacaklının ancak takip sonuçsuz kaldığı durumda alacaklının ortaklığın giderilmesi davası açma hakkı bulunduğunu düşünmektedir[HG 00 <> E: 2003/6-514 <> K: 2003/512 <> T: 24.09.2003]Düşüncemize göre miras bırakanın ölümüyle birlikte borçlunun mal varlığına dahil olan mallardan hakkını almaya çalışan alacaklıdan ortaklığın giderilmesi davası açabilmek için aciz belgesi istenmesi Anayasa, Madde 36 hak arama hürriyetine aykırıdır.

HG 00 <> E: 2003/6-514 <> K: 2003/512 <> T: 24.09.2003

Böyle bir durumda davanın açılabilmesi için;borçlu mirasçının hakkının elbirliği mülkiyetine konu olması, borçlu mirasçı aleyhine bir icra takibi yapılmış olması ve takibin sonuçsuz kalması gereklidir.

HG 00, E: 2003/6-731, K: 2003/000742, Tarih: 10.12.2003 TMK 648 gereği alacaklı ortaklığın giderilmesi davası açabilmesi için sulh mahkemesinden kayyım atanmasını istemesi ve davanın kayyım tarafından açılıp kayyımın katılımıyla davanın yürütülmesi gerekmektedir.Yeni yasal düzenlenme karşısında elbirliği mülkiyetine, elbirliği mülkiyeti ile birlikte paylı mülkiyete tabi mallarda borçlu mirasçının alacaklısı olan kişinin paylaştırma davası açabilmesi için alacaklı veya borçlunun yararlarını da korumak amacı ile Medeni Kanunun 648. maddesi gereğince kayyım atanmasını istemesi, kayyım atandığında davanın kayyım tarafından açılıp, kayyım ile davaya devam edilmesi gerekir.

d.Satış

Ortaklığın giderilmesi davası sonucunda borçluya düşen paradan borca yetecek kadarı dosyaya gönderilir.

YARGITAY İÇTİHADLARI

HG 00, E: 2003/6-731, K: 2003/000742, Tarih: 10.12.2003
[*]ORTAKLIĞIN GİDERİLMESİ DAVASI[*]İCRA TAKİBİ[*]KAYYIM

Alacaklı icra takibi sonucunda borçlunun taksim edilmemiş bir miras veya iştirak halinde tasarruf edilen bir mal hissesini haciz ettirirse, alacaklı, alacağı yetki belgesi ile gerekirse dava açarak veraset belgesi alacak, ortaklığın çözülmesinden sonra paylaştırma aşamasında yine alacaklı, mirasçının paylaşımla ilgili haklarını korumak, mirasçının payını almak, gelirlerini toplamak ve bunları yasaya göre teslim edilmesi gereken yere, vermek üzere bir kayyım tayin ettirecektir.

(743 s. MK. m. 583, 588) (4721 s. MK. m. 642, 646, 648, 1028) (2004 s. İİK. m. 94, 121)

Taraflar arasındaki "ortaklığın giderilmesi" davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Gönen Sulh Hukuk Mahkemesince davanın kabulüne dair verilen 6.8.2002 gün ve 96-583 sayılı kararın incelenmesi davalılardan Celal tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay Altıncı Hukuk Dairesinin 5.11.2002 gün ve 6733-6955 sayılı ilamı ile; (...Dava 3 adet taşınmazın paylaştırılmasına ilişkindir. Mahkemece taşınmazların satılarak bedelinin paylaşımına karar verilmiş, hükmü davalılardan Celal temyiz etmiştir.

Davacı vekili, müvekkiline borçlu olan Celal aleyhine icra takibi yaptıklarını, murisi İbrahim'den borçluya intikal edecek taşınmazların haczedildiğini ve satışı için icra tetkik merciinden yetki aldıklarını, ........ köyündeki 239.389 ve 514 parsel nolu taşınmazların aynen taksim olmadığı takdirde satılarak bedellerinin paylaşımını talep etmiştir. Davalılar davanın reddini savunmuşlardır.

Paylaşma davaları, paylı ve elbirliği mülkiyetine konu mallarda paydaşlar ya da ortaklar arasındaki hukuki ilişkiyi sona erdiren, birlikte mülkiyetten ferdi mülkiyete geçmeyi sağlayan, iki taraflı yanlar için benzer sonuçlar doğuran davalardır. Dava açma yetkisi, paylı mülkiyette paydaşa, elbirliği mülkiyetinde ortağa aittir. Paydaşlardan veya ortaklardan biri yalnız başına dava açabileceği gibi birden fazla paydaş veya ortak da dava açabilir. Paylı mülkiyet ve elbirliği mülkiyetinin bir arada bulunması halinde paydaş veya ortaklardan biri veya bir kaçı dava açabilirler. Husumet de davacılar dışında kalan paydaş veya ortaklara yöneltilir.

Türk Kanunu Medenisinin 588. maddesinde iştirak halinde mülkiyete tabi taşınmazda bir ortağın hisselerini haczettiren alacaklının, hakimin ortak yerine kaim olarak, taksime iştirakini isteyebileceği hükmü yer almakta iken 1.1.2002 tarihinde yürürlüğe giren 4721 sayılı Türk Medeni Kanununda, anılan maddenin karşılığı olan 648. maddesi, yukarıda belirtilen hallerde alacaklının, sulh hakiminden mirasçının yerine paylaşmaya katılmak üzere bir kayyım atanmasını isteyebileceği hükmünü getirmiştir. Yasanın gerekçesinde de vurgulandığı gibi eski metinde hakimin mirasçı yerine kaim olarak taksime iştirak edeceği belirtilmiştir. Ancak hakimin hem paylaştırmayı gerçekleştirmesi hem de mirasçılardan biri yerine onun (dolayısıyla alacaklının) yararlarını korumak için paylaştırmaya katılması uygun bir çözüm değildir. Bu sebeple maddede, sulh hakiminden koşullar gerçekleştiğinde paylaşmaya katılmak üzere bir kayyım atanmasının istenebileceği kabul edilmiştir.

Yeni yasal düzenlenme karşısında elbirliği mülkiyetine, elbirliği mülkiyeti ile birlikte paylı mülkiyete tabi mallarda borçlu mirasçının alacaklısı olan kişinin paylaştırma davası açabilmesi için alacaklı veya borçlunun yararlarını da korumak amacı ile Medeni Kanunun 648. maddesi gereğince kayyım atanmasını istemesi, kayyım atandığında davanın kayyım tarafından açılıp, kayyım ile davaya devam edilmesi gerekir. Yukarıda belirtilen hususlar dikkate alınmadan yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir. Hüküm bu nedenle bozulmalıdır...) gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

Temyiz Eden : Davalılardan Celal

Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Alacaklı (davacı) Mustafa, borçlu Celal ve arkadaşları hakkında 10.947.945.000 TL. alacak için iki adet kambiyo senedine dayanarak, kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile takibe girişmiş ve borçlu hakkında 168 örnek ödeme emri gönderilmiş, borçlu Celal'in ölen babasından kalan ve elbirliği mülkiyet şeklinde tasarruf edilen taşınmazdaki iştirak payını (miras payını) haczettirmiştir.

Alacaklı, icra Müdürüne başvurarak borçlu hakkında aciz belgesi verilmesini ve satış işleminin yapılması bakımından borçlu adına veraset belgesi almak ve elbirliği mülkiyetini sona erdirmek üzere dava açmak için yetki belgesi verilmesini talep etmiştir. icra Tetkik Mercii Hakimliğince İİK. 94 ve 121. maddeleri uyarınca alacaklıya, veraset" belgesi almak ve borçluya babasından kalan ve elbirliği mülkiyet şeklinde tasarruf edilen taşınmazdaki elbirliği mülkiyetini sona erdirmek üzere 22.1.2002 tarihinde yetki belgesi vermiştir.

Davacı alacaklı, 30.1.2002 tarihli dilekçe ile ortaklığın çözülmesi giderilmesi davası açmış, yerel mahkemece ortaklığın satılarak giderilmesine karar verilmiş, yerel mahkeme kararı Yargıtay Özel Dairesince yukarıda yazılı gerekçe ile bozulmuştur.

Yerel Mahkeme ile Yargıtay Özel Dairesi arasındaki uyuşmazlık; TMK.nun 642. maddesinde düzenlenen elbirliği ortaklığının çözülmesi giderilmesi davasının maddede yazılı mirasçılar dışında, İİK.nun 94, 121. maddeleri ve YlBK.nun 14.4.1943 tarih 48/15 sayılı kararları doğrultusunda iştirak halinde tasarruf olunan bir miras hissesinin haczi ve alacaklı tarafından satışının istenmesi halinde, icra Tetkik Mercii Hakimliği tarafından elbirliği mülkiyetinin giderilmesi hususunda alacaklıya verilen yetki belgesi doğrultusunda elbirliği mülkiyetinin çözülmesi giderilmesi davasının, alacaklı tarafından mı yoksa 4721 sayılı Yasanın 648. maddesine göre atanacak kayyım tarafından mı açılmasının gerektiğinin, başka bir anlatımla TMK.nun 648. maddesinin, 2004 sayılı İİK.nun 94 ve 121. maddeleri ile 14.4.1943 gün 48/15 sayılı YlBK. Kararını örtülü biçimde yürürlükten kaldırıp kaldırmadığı noktasında toplandığı anlaşılmaktadır.

Öncelikle yasaların yürürlükten kalkma usulünden söz edilmelidir. Bilindiği gibi yürürlüğe giren bir yasa, yürürlükteki hangi yasanın ya da yasanın hangi maddesini yürürlükten kaldırdığını açıkça belirtir. Örneğin 1.1.2002 tarihinde yürürlüğe giren 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 1028. maddesinde 17 Şubat 1926 tarihli ve 743 sayılı Türk Kanunu Medenisinin yürürlükten kaldırıldığı açıklanmış ve 4722 sayılı Kanunun yürürlüğü ve uygulama şekli hakkındaki Kanunun 23. maddesi ile de 29.5.1926 tarihli 864 sayılı Türk Kanunu Medenisinin sureti Mer'iyet ve Şekli Tatbiki Hakkındaki Kanun yürürlükten kaldırılmıştır. Bunun gibi yeni çıkan yasa eski yasaya hakkında "Bu yasaya aykırı olan hükümler yürürlükten kaldırılmış" denilerek açıkça yeni yasanın aykırı olan hükümlerini yürürlükten kaldırır. Bazı hallerde örtülü biçimde (üstü kapalı) yürürlükten kaldırma söz konusu olur. Yasalar, Anayasa Mahkemesinin iptal kararı ile de, yürürlükten kalkabilir.

Üzerinde durulması gereken bir konu da, çatışan yasa hükümleri varsa nasıl bir yol izlenmelidir. Bu konuda ikili bir ayırım yapılması gereklidir, ilk olarak, açıkça kaldırılmamış iki yasa arasında çalışma olması halidir. Burada yasaların genel ya da özel nitelikli yasa olmasına göre hareket edilir, iki genel yada iki özel yasa karşılaştığında, bunların hükümleri birbirleriyle çatıştığı taktirde ana kural yeni yasanın eski yasaya üstün tutulmasıdır. Bir genel yasa ile özel yasa arasında çelişkili hükümler bulunabilir. Bu takdirde sonra çıkan yasa özel nitelikli yasa ise, bu özel yasa üstün tutulur. Buna karşılık, genel yasanın tarihi daha sonra olup da özel yasanın tarihi daha eski bulunduğu takdirde, yasa koyucunun takip ettiği amaç araştırılır ve ona göre yeni yasanın eski yasayı yürürlükten kaldırıp kaldırmadığına karar verilir.

Bu genel açıklamalardan sonra somut olaya dönersek; 2004 sayılı icra iflas Kanunu 13 kez değiştirilmiş, bir çok maddesi yeniden ele alınmış, bazı maddeleri açıkça yürürlükten kaldırılmıştır. En önemli değişiklik bu tarihten kısa bir süre önce 17.7.2003 gün ve 4949 sayılı yasa ile yapılmasına karşın sözü edilen IIK.94 ve 121. maddeleri yürürlüğünü korumuştur.

O halde 1.1.2002 gününde yürürlüğe giren 4721 sayılı Yasanın 648. maddesi ile sözü edilen icra iflas Kanunun 94 ve 121. maddelerinin açık veya örtülü biçimde yürürlükten kaldırıldığı düşüncesine itibar edilemez.

Somut olayın doğru biçimde algılanması için konunun tarihsel gelişimini bilmekte sonuç değerlendirme yönünden yarar bulunmaktadır.

TMK. 648. maddesi.

Madde 648 : Açılmış mirasta bir mirasçının payını devralmış veya haczettirmiş olan ya da elinde mirasçıya karşı alınmış borç ödemeden aciz belgesi bulunan alacaklı, Sulh Hakiminden bu mirasçının yerine PAYLAŞMAYA KATILMAK üzere bir kayyım atanmasını isteyebilir.

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 1. maddesinde "Kanun, sözüyle ve özüyle değindiği bütün konularda uygulanır" hükmü yer almıştır. Bu hüküm ile TMK, hem sözü ve hem de ruhunun (amacının) göz önünde tutulmasını öngörmüştür.

Yasanın hükmünün açık olmadığı durumlarda, anlamının ne olduğu yorum ile tespit edilir. Yorum genel olarak, lafzi (söze bağlı) yorum, sübjektif yorum, çağdaş objektif yorum ve serbest yorum metodu ile sonuca varılır. Yasa koyucu yasanın uygulanmasında hem söz (lafzına) hem de özünün (ruhunun) göz önünde tutulmasını benimsemiştir. Yasanın özünden anlaşılacak olan, onun amacıdır. Yasanın sözü, daima amacı (ruhu) ile denetlenmen ve sözün amaca aykırı düştüğü durumlarda amaca üstünlük tanınmalıdır.

ELBİRLİĞİ MÜLKİYETİ

* ORTAKLIĞIN GİDERİLMESİ

* KAYYIM ATANMASI

* TAKSİM EDİLMEMİŞ MİRAS HİSSESİNİN HACZİ VE SATIŞI

Ortaklığın giderilmesi davasında dava hakkı kural olarak malik olan paydaş yada elbirliği ortağına aittir.

Bu kuralın istisnası alacaklı durumunda olan gerçek veya özel hukuk tüzel kişilerinin dava açabilmeleridir. Mirasçılardan birinden alacağı olan gerçek veya özel hukuk tüzel kişisi bu alacağın tahsili amacıyla, terekeye dahil bulunan taşınır veya taşınmaz malların, paylaşma yada satış suretiyle ortaklığın giderilmesi için dava açabilir. Böyle bir durumda davanın açılabilmesi için;borçlu mirasçının hakkının elbirliği mülkiyetine konu olması, borçlu mirasçı aleyhine bir icra takibi yapılmış olması ve takibin sonuçsuz kalması gereklidir.

(4721 s. MK. m. 648) (2004 s. İİK. m. 94, 121)

Taraflar arasındaki "ortaklığın giderilmesi" davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Alaşehir Sulh Hukuk Mahkemesince davanın kabulüne dair verilen 27.1.2003 gün ve 318-68 sayılı kararın incelenmesi davalı Fadime K. vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 6.Hukuk Dairesinin 25.3.2003 gün ve 1703-1829 sayılı ilamı ile; (...Dava 1 adet taşınmazın paylaşımına ilişkindir. Mahkemece satış suretiyle paylaşıma karar verilmiş ve hüküm davalı Fadime K. (Emre) tarafından temyiz edilmiştir.

Paylaşma davaları, paylı ve elbirliği mülkiyetine konu mallarda paydaşlar ya da ortaklar arasındaki hukuki ilişkiyi sona erdiren, birlikte mülkiyetten ferdi mülkiyete geçmeyi sağlayan, iki taraflı yanlar için benzer sonuçlar doğuran davalardır. Dava açma yetkisi, paylı mülkiyette paydaşa, elbirliği mülkiyetinde ortağa aittir. Paydaşlardan veya ortaklardan biri yalnız başına dava açabileceği gibi birden fazla paydaş veya ortak da dava açabilir. Paylı mülkiyet ve elbirliği mülkiyetinin bir arada bulunması halinde paydaş veya ortaklardan biri veya bir kaçı dava açabilirler. Husumet de davacı dışında kalan paydaş veya ortaklara yöneltilir.

Türk Kanunu Medenisinin 588. maddesinde elbirliği mülkiyetine tabi mallarda bir ortağın hisselerini haczettiren alacaklının, hakimin ortak yerine kaim olarak, taksime iştirakini isteyebileceği hükmü yer almakta iken 1.1.2002 tarihinde yürürlüğe giren 4721 Sayılı Türk Medeni Kanununda, anılan maddenin karşılığı olan 648. maddesi, yukarıda belirtilen hallerde alacaklının, sulh hakiminden mirasçının yerine paylaşmaya katılmak üzere bir kayyım atanmasını isteyebileceği hükmünü getirmiştir. Yasanın gerekçesinde de vurgulandığı gibi eski metinde hakimin mirasçı yerine kaim olarak taksime iştirak edeceği belirtilmiştir. Ancak hakim, mirasçılar uyuşmadığı zaman paylaştırmayı gerçekleştirmekle de görevlidir. Aynı hakimin hem paylaştırmayı gerçekleştirmesi hem de mirasçılardan biri yerine onun (dolayısıyla alacaklının) yararlarını korumak için paylaştırmaya katılması uygun bir çözüm değildir. Bu sebeple maddede, sulh hakiminden koşullar gerçekleştiğinde paylaşmaya katılmak üzere bir kayyım atanmasının istenebileceği kabul edilmiştir.

Yeni yasal düzenlenme karşısında elbirliği mülkiyetine, elbirliği mülkiyeti ile birlikte paylı mülkiyete tabi mallarda borçlu mirasçının alacaklısı olan kişinin paylaştırma davası açabilmesi için alacaklı veya borçlunun yararlarını da korumak amacı ile Medeni Kanunun 648. maddesi gereğince kayyım atanması istemesi, kayyım atandığında davanın kayyım tarafından açılıp kayyım huzuru ile davaya devam edilmesi gerekir. Yukarıda belirtilen hususlar dikkate alınmadan yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir ...) gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

T.C.
YARGITAY
6. HUKUK DAİRESİ
E. 2006/6349
K. 2006/9442
T. 3.10.2006
• PAYDAŞLIĞIN GİDERİLMESİ ( Dava Açma Hakkının Hakime veya Başka Bir Kişiye Tanınmadığı - Yalnızca Mirasçıya ya da İcra Mahkemesinden İcra İflas Yasası'nın 121. Maddesi Hükmü Uyarınca Ortaklığın Giderilmesi Davasını Açma Yetkisini Alan Alacaklıya Tanındığı )
• DAVA AÇMA HAKKI ( Hakime veya Başka Bir Kişiye Tanınmadığı - Yalnızca Mirasçıya ya da İcra Mahkemesinden İcra İflas Yasası'nın 121. Maddesi Hükmü Uyarınca Ortaklığın Giderilmesi Davasını Açma Yetkisini Alan Alacaklıya Tanındığı )
2004/m.121
4721/m.648
1086/m.428
ÖZET : Uyuşmazlık, yirmialtı adet taşınmazın paydaşlığının giderilmesine ilişkindir. Dava açma hakkının hakime veya başka bir kişiye tanınmadığına, yalnızca mirasçıya ya da icra mahkemesinden İcra İflas Yasası'nın 121. maddesi hükmü uyarınca ortaklığın giderilmesi davasını açma yetkisini alan alacaklıya tanındığına göre, yasa koyucunun bu davayı sadece atanan kayyımın açacağını kabul ettiğini ileri sürmenin mevcut yasal düzenleme karşısında mümkün olmadığına" karar verilmiştir. Dairemizce de benimsenen bu karara göre davanın kayyım tarafından açılması doğru değildir.

DAVA : Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı paydaşlığın giderilmesi davasına dair karar davalılardan Z... tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

KARAR : Uyuşmazlık, yirmialtı adet taşınmazın paydaşlığının giderilmesine ilişkindir.

Mahkemece davanın kısmen kabulü ile 2168 No'lu parselin satışı suretiyle paydaşlığın giderilmesine diğer taşınmazlar hakkında açılan davanın reddine karar verilmiş, hüküm davalı Z... tarafından satışına karar verilen taşınmaza yönelik temyiz edilmiştir.

Davacı alacaklı kayyımı, elbirliği mülkiyetine tabi dava konusu edilen taşınmazların ortaklarından Z...'nın borcu nedeniyle İcra Tetkik Mercii'nden İcra İflas Yasası'nın 121.maddesine göre alınan yetki belgesine dayanarak ortaklığın giderilmesini istemiştir.

Davalı Z... davayı kabul ettiğini, ortaklığın giderilmesini istediğini beyan etmiş,diğer davalılar duruşmalara katılmamış ve bir beyanda bulunmamışlardır.

Medeni Kanun'un 648. maddesinde "açılmış mirasta bir mirasçının payını devralmış veya haciz ettirmiş olan ya da elinde mirasçıya karşı alınmış borç ödemeden aciz belgesi bulunan alacaklı sulh hakiminden bu mirasçının yerine paylaşmaya katılmak için bir kayyım atanmasını isteyebilir" hükmüne yer verilmiştir.

Bu konuda Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 3.11.2004 gün ve 2004 6-509 esas 2004/569 karar sayılı ilamında " elbirliği mülkiyetine tabi malda payı bulunan borçludan alacaklı olan kişi, İcra Mahkemesinden alacağı yetkiye dayanarak borçlunun da içinde bulunacağı tüm elbirliği ortaklarına karşı dava açıp bu davayı sonuçlandıracağına, buradaki dava açma hakkının hakime veya başka bir kişiye tanınmadığına, yalnızca mirasçıya ya da icra mahkemesinden İcra İflas Yasası'nın 121. maddesi hükmü uyarınca ortaklığın giderilmesi davasını açma yetkisini alan alacaklıya tanındığına göre, yasa koyucunun bu davayı sadece atanan kayyımın açacağını kabul ettiğini ileri sürmenin mevcut yasal düzenleme karşısında mümkün olmadığına" karar verilmiştir. Dairemizce de benimsenen bu karara göre davanın kayyım tarafından açılması doğru değildir.

Takip alacaklısı A... tarafından açılan bir dava da bulunmadığından mahkemece aktif husumet ehliyeti yönünden davanın reddine karar verilmesi gerekirken, işin esasını inceleyerek yazılı şekilde hüküm kurulması hatalı görüldüğünden kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ : Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz itirazlarının kabulü ile HUMK.nun 428.maddesi uyarınca hükmün ( BOZULMASINA ), istek halinde peşin alınan temyiz harcının temyiz edene iadesine, 03.10.2006 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

Makale İçerik Bilgileri : İcradan Mal Kaçırma , Hacizden Mal Kaçırma

Tasarrufun İptali Davasİ

2010-12-09T07:05:00.000-08:00

TASSARRUN İPTALİ DAVASI

Tasarrufun iptal İİK m.277-284 ve AATUHK m.24-31 arasında düzenlenmiştir.

İcra takibi yoluyla hacizde borçlunun mallarının haczedilmesinden önce, iflasta borçlunun iflasına karar verilmesinden önce borçlunun kendi malları üzerindeki tasarruf yetkisinde bir kısıtlama yoktur. Borçlunun tasarruflarının kısıtlanmadığı bu dönemde alacaklının haklarını zayi etmek için şüpheli tasarruflarda bulunabilirler.İşte bu gibi tasarruflara karşı alacaklılar İİK m.277-284 ve AATUHK m.24-31 ‘e göre iptal davası açabileceklerdir.

İptal Davasının Hukuki Niteliği: Hukukta İPTAL kelimesi baştan itibaren geçersiz olan durumun, yenilik doğuran bir hakkında kullanılmasıyla baştan itibaren geçersizliğinin tespit edilmesidir. İİK.m 277 ve devamında düzenlenen iptal davasında ise iptale tabi işlem maddi hukuk bakımından iptal edilmez, burada işlemin cebri icra anlamında sadece alacaklı bakımından hükümsüz olmasıdır.Nitekim alacaklı davayı kazanırsa iptale tabi tasarruf sanki borçlunun malvarlığından hiç çıkmamış gibi üzerinde cebri icra uygulanacaktır.

Muvazaa ve İptal Davası: İptale tabi işlemlerin birçoğunun temelinde muvazaa (mal kaçırma kastı bulunması durumunda olduğu gibi)-1-bulunsa da iptal davası nitelik itibariyle BK.m.18 de düzenlenen muvazaadan farklıdır.Fakat ülkemizde iptal davalarında genellikle muvazaa esas alınmıştır.Şöyle ki alacaklı çoğu zaman mal kaçırma kastını ispatlamak durumunda dahi kalmayacaktır.

İPTAL DAVASININ HUKUKİ KİMLİĞİ

Yetkili Mahkeme :

Humk m.9’a göre borçlu ve üçüncü kişi aynı yerde ikamet etmekteyse bu yer, farklı yerlerde ikamet etmekteyseler bunlardan birinin ikametgahı mahkemesi yetkilisir.Taşınmaza ilişkin ise iptal davası taşınmazın aynından kaynaklanmadığı için yine bu yer mahkemeleri yetkili olacaktır.

Nitekim Yargıtay bir kararın da İİK.na göre açılmış iptal davaları için yetki konusunda bu kanunda özel bir hüküm yer almamıştır. Dava taşınmazın aynı ile ilgili değildir. İptal davaları ayni hakka değil, kişisel hakka ilişkin davalardandır. Bu dava sabit olduğu taktirde davacı davaya konu mal üzerinde cebri icra yolu ile hakkını almak yetkisini elde eder ve davanın konusu taşınmaz ise davalı 3. şahsın üzerindeki kaydın tashihine mahal olmadan o taşınmazın haciz ve satışını isteyebilir. O halde taşınmazın aynına ilişkin olmayan iptal davası usulün 9 ve devamı maddelerinde öngörülen kurallara göre açılabilir. ( Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E. 2001/3118 K. 2001/4472 T. 10.10.2001)

Görevli Mahkeme:

Hacizde: Borç ödemeden aciz belgesinde ödenmemiş gösterilen miktara göre Sulh ya da Asliye Hukuk Mahkemesi görevlidir.

İflasta: İptale tabi tasarrufun değerinin tamamına göre Sulh yada Asliye Hukuk Mahkemesi görevlidir.

Dava Açma Süresi:

İptal davsı açma süresi, iptale tabi tasarrufun yapıldığı tarihten itibaren beş yıl geçmekle düşer. Bu beş yıllık süre hak düşürücü nitelikte olup hakim tarafından re’sen göz önüne alınır.

Davacı:

Hacizde: Alacağının tamamını yada bir kısmını alamamış elinde geçici yada kesin aciz belgesi bulunan alacaklı.

İflasta: İflas idaresi yada İİK m.245 (Alacaklıların masa tarafından neticelendirilmesine lüzum görmedikleri bir iddianın takibi hakkı istiyen alacaklıya devrolunur. Hâsıl olan neticeden masraflar çıkarıldıktan sonra devralanın alacağı verilir ve artanı masaya yatırılır) e göre alacaklı.

Davalı:

Hacizde: Borçlu ile birlikte üçüncü kişiye birlikte açılır.

İflasta: Sadece üçüncü kişiye açılır.

Yargılama Usulü:

İİK m.281- (Değişik: 538 - 18.2.1965 / m.116)‘e göre dava basit yargılama usulüne göre görülür hakim uyuşmazlıkları hal ve şartları nazara alarak serbestçe takdir hakkını kullanır. Hakime serbest takdir hakkı tanınyan bu hükmün gayesi borçlu ve üçüncü kişi arasındaki ilişkiye yabancı olan alcaklının içinde bulunduğu ispat zorluğunun hafifletilmesidir.

Hakim iptale tabi tasarrufa konu olan mallar hakkında ihtiyati haciz kararı verebilir.Teminatı istenmesi ve miktarı hakimin takdirindedir.Fakat iptale tabi tasarrufa konu olan mallar elden çıkarılmış olup bu malların yerine geçecek olan kaim değerler isteniyorsa teminat gösterilmeden ihtiyati haciz kararı verilemez.

Dava esnasında borç ödenecek olursa dava hakim tarafından reddolunacaktır.

Harçlar:

Hacizde : Peşin harç davacının alacağı tasarrufa tabi mallardan daha yüksekse tasarruf değerinin tümü üzerinden , davacının alacağı tasarrufun değerinden düşükse tasarruf miktarının üzerinden hesaplanmalıdır.

İflasta: Peşin harç iptale tabi tasarruf değeri üzerinden hesaplanmalıdır.

İPTALE TABİ TASARRUFLAR

A.) İVAZSIZ TASARRUFLAR

İptale tabi ivazsız tasarruflar İİK mad. 278’de düzenlenmiştir.

Olağan hediyeler dışında kalan bütün ivazsız tasarruflar ve kanunen bağışlama sayılan; Karı ve koca ile usul ve füruu, neseben veya sıhren üçüncü dereceye kadar (Bu derece dahil) hısımlar, evlât edinenle evlâtlık arasında yapılan ivazlı tasarruflar, Akdin yapıldığı sırada, kendi verdiği şeyin değerine göre borçlunun ivaz olarak pek aşağı bir fiyat kabul ettiği akitler, Borçlunun kendisine yahut üçüncü bir şahıs menfaatine kaydı hayat şartıyla irat ve intifa hakkı tesis ettiği akitler ve ölünceye kadar bakma akitleri hacizden, borlunun malı bulunmaması nedeniyle acizden veya iflastan geriye doğru iki yıl içindeki tasarruflar iptale tabidir.

B.)ACİZ HALİNDE YAPILAN BAZI TASRRUFLAR

Aciz halinde yapılan iptale tabi tasarruflar İİK mad. 279’de düzenlenmiştir. Buna göre:

Borçlunun teminat göstermeği evvelce taahhüt etmiş olduğu haller müstesna olmak üzere borçlu tarafından mevcut bir borcu temin için yapılan rehinler ;Para veya mutat ödeme vasıtalarından gayri bir suretle yapılan ödemeler;Vadesi gelmemiş borç için yapılan ödemeler, (Ek: 3494 - 9.11.1988 / m.54) Kişisel hakların kuvvetlendirilmesi için tapuya verilen şerhler.hacizden veya mal bulunmaması sebebiyle acizden yahut iflâsın açılmasından evvelki bir sene içinde yapılmışsa bu tasarruflar iptale tabidir.

Ancak: Üçüncü kişi borçlunun aciz halinde bulunduğunu bilmediğini ispat ederse iptal davası reddolunur.

C.) ZARAR VERME KASTINDAN DOLAYI İPTAL

Zarar verme kastıyla yapılan iptale tabi tasarruflar İİK mad. 279’de düzenlenmiştir. Buna göre:

Malvarlığı borcuna yetmeyen borçlunun alacaklılarını zarara uğratmak için giriştiği bütün tasarruf işlemleri iptale tabidir. Fakat üçüncü kişinin bu durumu biliyor ve bilebilecek durumda olması ve iptale tabi işlemin yapıldığı tarihten itibaren beş yıl içinde borçluya karşı haciz veya iflas yoluyla takipte bulunulmuş olmalıdır.

Kanun koyucu borçlunun durumunu üçüncü kişinin bildiği yönünde iki adet adi karine belirtmiştir.

Birincisi üçüncü şahıs, borçlunun karı veya kocası, usul veya füru ile üçüncü dereceye kadar (bu derece dâhil) kan ve sıhri hısımları evlât edineni veya evlâtlığı ise borçlunun birinci fıkrada beyan olunan durumunu bildiği farz olunur.

İkincisi ise Ticari işletmenin veya işyerindeki mevcut ticari emtianın tamamını veya mühim bir kısmını devir veya satın alan yahut bir kısmını iktisapla beraber işyerini sonradan işgal eden şahsın, borçlunun alacaklılarını ızrar kasdını bildiği ve borçlunun da bu hallerde ızrar kasdiyle hareket ettiği kabul olunur.

Şeklindedir.

İPTAL DAVASININ SONUCU

Davanın Reddi:

Davanın reddi durumu herhangi bir özellik arzetmez bütün hukuk davalarında olduğu gibi davası reddedilen davacı davalılara yargılama giderlerini ödemeye mahkum edilecektir.

Davanın Kabulü :

Hacizde:

Davacı alacaklı, iptal davasını kazanınca dava konusu malların mülkiyeti borçluya geçmez. Alacaklı tasarrufa konu mal sanki borçlunun mülkiyetindeymiş gibi cebri icraya konu etmeye hak kazanacaktır.

Yani alacaklı bu mallı haczettirir satar alacağını alır geriye para arttıysa bu para borçluya değil üçüncü kişiye verilir.

Eğer üçüncü kişi bu malı elinden çıkarmışsa bu değer oranında nakden tazminata mahkum edilir.

İflasta:

İflas dairesi malı haczettirir satar ve bu para alacaklıların alacağını karşılamaya tahsisi olunur. Eğer para artarsa yine artan kısım borçluya değil üçüncü kişiye verilir.

Cezai Müeyyide:

İptal davsı borçlu ve üçüncü kişinin alacaklıya karşı giriştiği hileli davranışların bir nevi hukuki müeyyidesidir. İptale tabi bu tasarruflar (büyük bir kısmı)aynı zamanda İİK m.331 ALACAKLISINI ZARARA SOKMAK KASDİYLE MEVCUDUNU EKSİLTEN BORÇLULARIN CEZASI ve İİK m.332 ACZİNE KENDİ FİİLİYLE SEBEBİYET VEREN VEYA VAZİYETİNİN FENALIĞINI BİLEREK AĞIRLAŞTIRAN BORÇLUNUN CEZASI cezai müeyyidelere bağlanmıştır.

Boşanma Davası ve Yoksulluk Nafakasi

2010-12-09T06:49:00.000-08:00

- Yoksulluk Nafakası İstemi:

Medeni Kanunun 175 inci maddesine göre boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek olan taraf, yoksulluk nafakası talep edebilecektir. Kişinin yoksulluk nafakası talep edebilmesi için gerekli şartlar ise şu şekildedir:

· Nafaka talep eden taraf, diğer taraftan daha az kusurlu olmalıdır.

Yargıtay’ın terk nedeniyle boşanma davasında, terk eden eşin ihtara uymamasını kusur olarak addetmiş olduğunu yukarıda belirtmiştik. Bu konuda başkaca bir kararı ise şu şekildedir:

“Haklı bir neden olmaksızın terk daveti üzerine müşterek konuta dönmeyen kadın kusurludur. Yoksulluk nafakası talebinin reddedilmesi gerekir.” (Y.2.HD. E: 2003/3487 K: 2003/6307 T: 29.04.2003)

· Taraf boşanma nedeniyle yoksulluğa düşmelidir.

Burada Yargıtay’ın vermiş olduğu birkaç kararı örnek göstermek yoksulluğa düşme ölçütü bakımından açıklayıcı olacaktır:

“Yoksulluk nafakasının reddedilebilmesi için, nafaka isteyen eşin düzenli, devamlı ve yeterli gelire sahip olması gerekir.” (Y. 2. H.D. T. 16.10.1998 E. 9252 K. 10984)

“ Davacının meslek sahibi olması boşanma yüzünden yoksulluğa düşmeyeceğini kabule yeterli değildir.” (Y.2. H.D. T.8.2.1999 E.13625 K.699 )

Boşanma nedeniyle açılacak olan davalarda zamanaşımı süresi Medeni Kanunun 178 inci maddesinde, boşanma kararının kesinleşmesinden itibaren bir yıl olarak belirlenmiştir.

Makale İçerik Bilgileri: Boşanma Davası ve Nafaka , Boşanmada Nafaka , Nafaka Miktarı

Boşanma Davasında Manevi Tazminat İstemi

2010-12-09T06:44:00.000-08:00

- MManevi Tazminat istemi:

Boşanma neticesinde taraflardan birin tazminat talebinin kabul edilebilmesi için kanunun öngördüğü şartlar şu şekildedir:

· Kişilik hakkı saldırıya uğrayan taraf manevi tazminat talep edebilir:

Manevi tazminatın gayesi, eşlerden birinin boşanma nedeniyle kişilik haklarının zedelenmesi neticesinde, zedelenen bu haklar karşılığında uygun bir miktar paraya hükmedilerek bu zararın giderilmesidir. Yerel mahkemenin, terk nedeni ile boşanmanın gerçekleşmesinin, terk edilen eşin kişilik haklarına saldırı teşkil ettiği yönündeki kararını Yargıtay bozmuştur. Söz konusu karar şu şekildedir:

“Terk sebebiyle boşanmaya karar verilmiş olmakla boşanmaya sebep olan olaylardan dolayı davacı kocanın kişilik haklarına saldırı oluştuğundan söz edilemez. Davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırıdır.” (Y.2.HD. E. 2007/6137 K. 2008/6052 T. 30.4.2008)

· Manevi tazminat talebinde bulunan kişinin, kusursuz ya da karşı taraftan daha az kusurlu olması gerekir:

Şayet manevi tazminat talebinde bulunan taraf; eşit kusurlu, tam kusurlu veya ağır kusurlu ise talebi reddedilecektir.

Ayrıca burada yine dikkat edilmesi gereken husus manevi tazminat talep edilecek tarafın kusurunun bulunması zorunluluğudur.

Manevi tazminat, dava devam ederken, kesin hüküm verilinceye kadar istenebileceği gibi davada kesin hükmün açıklanmasından sonra harç miktarı ödenerek de istenebilecektir.

Makale İçerik Bilgileri: Boşanma davası manevi tazminat , boşanmada manevi tazminat miktarı

Boşanma Davasinda Velayet

2010-12-09T06:38:00.000-08:00

Boşanmada Velayet:

Boşanma sonrası velayet hâkim tarafından re’sen düzenlenen hususlar arasındadır. Hâkim her hangi bir talebe gerek olmaksızın çocukların velayetinin kime ait olacağını düzenler. Medeni kanunun 182 inci maddesine göre hâkim ana babayı dinledikten sonra, velayet hakkını hangi tarafa bırakacağına karar verir. Hâkim dilerse, velayet hakkını ana babadan alıp, çocuğa bir vasi atayabilir. Çocuk vesayet altında ise, vasinin ve vesayet makamının düşüncesini alır.

Hâkimin çocuğun velayetini eşlerden birine bırakması durumunda hâkim, öncelikli olarak çocuğun menfaatini gözeterek, diğer eş ile çocuğun ilişkilerini de düzenleyecektir.

Çocuğu kendisine verilmeyen taraf gücü oranında çocuğa nafaka verecektir. Burada nafakanın miktarı yükümlü eşin maddi şartları dâhilinde tespit edilecek ve ilerde durumun şartlarında bir değişiklik olması halinde bu miktarın değiştirilmesi mümkün olacaktır.

Bu konuda terkle alakalı olarak belirtmemiz gerekir ki boşanmada kusurlu olan tarafın velayet hakkından mahrum bırakılması söz konusu değildir. Velayet verilirken hâkim; çocuğun yaşı, çevre, anne ve babanın meslekleri, kardeşlerin durumu, din ve mezhep gibi konuları göz önünde bulundurarak karar verecektir. Burada hâkimin elbette boşanmadaki kusuru hiç kale almaması söz konusu değildir ancak bu durum başlı başına velayetin anne veya babaya bırakılmasını gerektirmeyecektir. Zira boşanmada kusurlu tarafın çocuklarına iyi ebeveynlik yapamayacağını söylemek mümkün değildir.

Makale İçerik Bilgileri: Boşanma davası ve velayet , boşanmada çocuklar kime verilir.

Nikah icin Gereken Belgeler

2010-10-16T15:32:00.000-07:00

NİKAH İÇİN İSTENEN BELGELER

1.Nüfus cüzdanı ve yanınızda ikişer adet fotokobisi (bazı belediyeler bir adet istiyor).Çiftlerden herhengi birinde boşanma varsa nüfus cüzdanına işlendiğinden emin olun yoksa telaşla birde Nüfus dairesine gitmeyin:)
2.Nüfus Kayıt Örnekleri
3.Sağlık raporu
4.17 yaşını doldurup 18 ine girmeyenler için yasal temsilcinin iznini gösterir belge.
5.Boşanmış bayanlar boşanmanın kesinleşmesinin üzerinden 300 gün geçmedikçe evlenemezler.(Ancak bu süre hakim kararı ile kaldırılabilir.

Makale İçerik Bilgileri:Nikah için Gereken Belgeler, Evlenme için Gereken Belgeler

Medeni Kanun madde 120

2010-10-16T10:49:00.000-07:00

II. Nişanın bozulmasının sonuçları
1. Maddi tazminat

Nişanlılardan biri haklı bir sebep olmaksızın nişanı bozduğu veya nişan taraflardan birine yükletilebilen bir sebeple bozulduğu takdirde; kusuru olan taraf, diğerine dürüstlük kuralları çerçevesinde ve evlenme amacıyla yaptığı harcamalar ve katlandığı maddi fedakarlıklar karşılığında uygun bir tazminat vermekle yükümlüdür. Aynı kural nişan giderleri hakkında da uygulanır.

Tazminat istemeye hakkı olan tarafın ana ve babası veya onlar gibi davranan kimseler de, aynı koşullar altında yaptıkları harcamalar için uygun bir tazminat isteyebilirler.

TEK CELSEDE BOŞANMA

2010-10-05T04:45:00.001-07:00

Ülkemizde yargılama süreci makul süreyi aşıp hukuktan yardım bekleyen insanlara karşı magduriyet yaratmaktadır.Boşanma davaları eğer çekişmeli ise yaklaşık 1,5-2 yıl sürmektedir.Fakat anlaşmalı boşanma da ise bu süre eğer çocuk yoksa kısalmakta çogu zamanda tek celsede boşanma sağlanabilmektedir.Boşanma davasını uzatan başlıca önemli konular.

1.Velayet
2.Mal Paylaşımıdır.

Bu bakımdan eşlerden her ikiside biran önce boşanmak iştiyorsa öncelikle Mal Paylaşımını kendi aralarında yapmaları gerekir.
Velayet konusuna gelince eğer ortada bir çocuk varsa tek celsede boşanma mümkün değildir.Çünkü mahkeme çocuğun velayetini hangi tarafa vereceğine karar vermeden önce bilirkişilik yapacak bir yada bir kaç uzman atayarak gerek eşlerin gerek çocukla eşler arasındaki bağı araştırır.Çocuğun menfaati hangi yönü gösteriyorsa velayette ona verilir.Ayrıca belirtmek gerekir ki velayet konularında tarafların anlaşmaları hakimi bağlamayacaktır.(Mal paylaşım anlaşması hakimi bağlar)

Makale İçerik Bilgileri:Tek Celsede Boşanma, Tek Celsede Boşanma Nedenleri

Haciz Nasıl Kaldirilir

2010-09-19T09:14:00.000-07:00

HACİZ NASIL KALKAR?

Haciz genel olarak iki şekilde kalkar.Birincisi alacaklı vekili avukatın yada bizzat alacaklının talebi ile ikincisi ise İcra İflas Kanununda düzenlenen sürelerin geçmesi ile.

A. ALACAKLI VEYA VEKİLİNİN TALEBİ ÜZERİNE

Alacaklı veya vekili icra müdürlüğüne ileteceği yazılı talebiyle icra müdürlüğü söz konusu mal üzerindeki haczin kaldırılmasına karar verir (Uygulamada bu aşamada borç tahsil edilmese bile tahsil harcıda alınmaktadır.Bunun üzerine gerekli yerlere yazılacak müzzekkere ile haczin kaldırıldığı ilgili devlet kurumuna (ör: tapu , trafik) bildirilir.Bu işlemlerden sonra söz konusu mal yada mallar üzerindeki haciz kalkar.

B.KANUN GEREĞİ HACZİN KENDİLİĞİNDEN KALKMASI

İcra İflas Kanununa göre haczedilen malların belli süreler içinde satışının istenmesi gerekir.Bu süre menkuller için 1 yıl gayrımenkuller için ise 2 yıl olarak belirlenmiştir.

MUHAFAZAYA ALINMIŞ MENKUL VE MOTORLU TAŞITLARIN TESLİMİ

Motorlu araçlar yada diger menkul mallar eğer muhafaza altına alındıysa haciz kaldırma işlemleri tamamlandıktan sonra icra memuru ile birlikte muhafaza altında ki menkul veya motorlu araç bulunduğu yeddieminden alınır.Bu durumda borçlu 2010 yılı için 40 TL memur yolluğu yatırmalıdır.Ayrıca yeddieminlik ücretindende borçlu mesuldür.

makale içerik bilgileri : Haciz nasıl kalkar , haciz nasıl kaldırılır ,Hacizli malların teslimi

DAVA NASIL AÇILIR

2010-09-10T08:35:00.000-07:00

Türk özel hukuk yargılamasında dava bir dilekçe ile açılmak zorundadır.Dava dilekçesi hakkı ihlal edilen kişinin hakkını almak istemli hukuksal bir araçtır.Dava açılırken davalı taraf sayısından bir fazla olarak mahkemeye verilmelidir.

Dava Dilekçesinin İçeriği

1.Mahkemenin Adı (Ankara 2.Asliye Hukuk Mahkemesi Hakimliğine)
2.Tarafların ,yasal temsilcinin , vekilinin ad soyad ve adresleri
3.Dava konusu
4.Dava Nedenleri
5.Kanıtlar (Asıllar ve davalı sayısından bir fazla örnekleri , Davacı bu yükümlülüğünü ihlal ederse ilk duruşmada hakimden süre ister .Hakim 10 günlük kesin süre verir.)
6.Hukuksal Nedenler(Olaylar ile hukuksal nedenler arsında bag kurulmalıdır)
7.Netice-i Talep(50000 TL maddi tazminata hüküm edilmesini talep ederim)
8.İmza

DAVANIN AÇILMASI

Dilekçe hazırlandıktan sonra 4 aşamada dava açılır.

1.Hakimin Havalesi
2.Mahkeme Kaleminden Harçların Hesaplanması
3.Harçların Ödenmesi
4.Mahkeme Esas Defterine Davanın Kaydı
(İşte dava mahkeme esas defterine kaydedildiği gün açılmış sayılır)

Bilgisayar kulllanan adliyelerde UYAP sistemi ile önce tevzi bürosuna gidilip harç ve vermeniz gereken pullar hesaplanır.Harc makbuzunu ve pulları getirdikten sonra size bir çıktı ile ilk duruşma günü ve davanızın görüleceği mahkeme bildirilir.

İçerik Bilgileri:Dava nasıl açılır,Tazminat davası nasıl açılr, boşanma davası nasıl açılır,İş davası nasıl açılır.

TAPU HARÇ VE VERGİLERİ

2010-09-02T12:08:00.000-07:00

492 SAYILI HARÇLAR KANUNU (4) SAYILI TARİFE

(31.12.2009 tarih ve 27449 sayılı resmi gazetede yayınlanan 60 Sayılı Harçlar Kanunu Genel Tebliği)

Tapu ve Kadastro İşlemlerinden Alınacak Harçlar :

I- Tapu işlemleri:

1.Kayıt harici kalmış olan gayrimenkullerin tescilinden takdir olunan değer üzerinden

(Binde 9,9)

2.Deniz, göl ve nehir kıyılarında izinli ve izinsiz doldurma suretiyle iktisabedilen yerlerin tescilinden takdir edilecek değer üzerinden

(Binde 1386)

3. (5831 sayılı Kanunun 6'ıncı maddesi ile değişen madde. Yürürlük: 27/1/2009)

a) Terekeye dahil taşınmaz malların kanuni ve atanmış mirasçılar arasında aynen veya ifrazen yapılacak taksiminde kayıtlı değer üzerinden

(Binde 19,8)

b) Taşınmaz malların ve sınırlı ayni hakların, intikalinde alınmamak kaydıyla, bağışlanmasından rücularda ve vasiyetlerin infazında veya piyango ve ikramiye suretiyle iktisabında kayıtlı değer üzerinden

(Binde 9,9)

4.Gayrimenkullerin ve mülkiyetten gayri ayni hakların bağışlanmasında, kanuni mirasçılar dışında intifa hakkından, kuru mülkiyet sahibi lehine ivazsız feragat edilmesinde ve süreli intifa haklarında süre dolarak intifa hakkının sona ermesinde kayıtlı değer üzerinden

(Binde 59,4)

5.Dalyan ve voli mahallerinin tescil, intikal, hibe, vasiyet, temlik ve sair tasarrufi muamelelerde takdir olunacak kıymet veya bildirilen bedelden yüksek olanı üzerinden

(Binde 59,4)

6. a)İfraz veya taksim veya birleştirme işlemlerinde kayıtlı değerler üzerinden

(Binde 9,9)

b) (5831 sayılı Kanunun 7'inci maddesi ile değişen bent. Yürürlük: 27/1/2009) İmar parselasyon planları uygulama sonucu şuyulanan parsellerin pay sahipleri arasında rızaen veya hükmen taksiminde kayıtlı değer üzerinden

(Binde 9,9)

c)Yukarıdaki fıkralar dışında kalan ve müşterek mülkiyete konu olanların rızaen veya hükmen pay sahipleri arasında, aynen veya ifrazen taksiminde kayıtlı değer üzerinden

(Binde 3,96)

7.İpotek tesisinde:

a) İpotekte sağlanan borç miktarı üzerinden

(Binde 3,96)

b)İpoteğe dahil gayrimenkullerden birisinin çıkarılarak başkasının ithalinde veya teminat ilavesinde borç miktarı üzerinden

(Binde 3,96)

c)Mevcut ipotek derecelerinin sonradan istenilen değişikliklerinde borç miktarı üzerinden

(Binde 1,98)

8.Muvakkat tesciller:

Medeni Kanunun 921'inci maddesi (22/11/2001 gün ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 1011 inci maddesi) gereğince yapılacak tescillerde kayıtlı değer üzerinden

(Binde 1,98)

9.Mal birliği ve mal ortaklığının, mukaveleden mütevellit şüf'a, iştira ve vefa haklarının, aile yurtlarının mutlak veya nakil ile mükellef mirasçı nasbının sicile şerhinden veya tescilinden kayıtlı değer üzerinden

(Binde 5,94)

10.Adi veya hasılat kira mukavelelerinin tapu siciline şerhinde mukavele müddetine göre hesaplanacak kira toplamı ve mukavele mevcut değilse veya mukavelede müddet belirtilmemişse bir yıllık kira bedeli üzerinden

(Binde 5,94)

11.Teferruatın tapu siciline kaydında beyan olunan değeri üzerinden,

(Binde 3,96)

12. (5838 sayılı Kanunun 17 nci maddesiyle değişen fıkra, Yürürlük: 28/2/2009) Satış vaadi sözleşmeleri ile irtifak hakkı tesisi vaadi sözleşmelerinin tapu siciline şerhinde, sözleşmede yazılı bedel üzerinden (Bu bedel, sözleşmeye konu gayrimenkulün emlak vergisi değerinden az, emlak vergisi değerinin iki katından çok olamaz.) bedelsiz olanlarda emlak vergisi değeri üzerinden

(Binde 5,94)

13. a) (5838 sayılı Kanunun 17 inci maddesiyle değişen bent, Yürürlük: 28/2/2009) Arsa ve arazi üzerine inşa olunacak bina vesair tesislerin tescilinde (Her bir bağımsız bölüm vesair tesis için)

110,00 TL

Bayındırlık ve İskan Bakanlığının görüşü alınarak Maliye Bakanlığınca tespit ve ilan edilmiş bulunan sosyal mesken, işçi evleri ve bunlardan daha düşük nitelikteki meskenlerin tescilinde (Her bir bağımsız bölüm için)

55,00 TL

Tapu siciline tescil yapılmaması halinde de bu harcın tahsili aynı esaslar dahilinde yürütülür.

b) Meşfu payın şüf'a hakkı sahibi tarafından ilama müsteniden iktisabında, kayıtlı değer üzerinden

(Binde 19,8)

c) (5838 sayılı Kanunun 17 inci maddesiyle değişen bent, Yürürlük: 28/2/2009) (a) fıkrası dışında kalan her nevi cins ve kayıt tashihinde (her bir işlem için)

55,00 TL

14.Tapu harcı mevzuuna giren işlemlerle ilgili tescil ve şerhlerin terkininden

11,95 TL

15.Yapı kooperatiflerinin ortaklarına dağıtacağı gayrimenkullerin ortaklar adına tescilinde kayıtlı değer üzerinden

(Binde 1,98)

16.Gayrimenkullere ait haritaların kopyalarının verilmesinde her parsele ait kopya için

24,60 TL

17.İlgililerin isteği üzerine gayrimenkullere ait verilecek kayıt örneklerinin her birisiyle çıkarılacak belge örneklerinin beher sayfasından (Fotokopiler dahil)

4,60 TL

18.Taksim hakkının bertaraf edilmesinde bunun beyanlar hanesine işlenmesinde gayrimenkulün kayıtlı değeri üzerinden

(Binde 9,9)

19.Muvazaa tarikiyle vaki tescillerin hükmen düzeltilmesinde kayıtlı değer üzerinden

(Binde 118,8)

20. a) Gayrimenkullerin ivaz karşılığında veya ölünceye kadar bakma akdine dayanarak yahut trampa hükümlerine göre devir ve iktisabında (4751 sayılı Kanunun 6/C maddesiyle değişen ibare.Yürürlük:9/4/2002) gayrimenkulün beyan edilen devir ve iktisap bedelinden az olmamak üzere emlak vergisi değeri üzerinden (Cebri icra ve şuyuun izalesi hallerinde satış bedeli, istimlaklerde takdir edilen bedel üzerinden) devir eden ve devir alan için ayrı ayrı

(Binde 16,5)

Tapuda kaydı bulunmayan gayrimenkullerin, zilyetlik devir sözleşmeleri ile devrinde de bu fıkra hükümleri uygulanır.

Hesaplanacak harç, zilyetlik devir sözleşmeleri yapılmadan önce, şekli ve muhtevası Maliye Bakanlığınca tespit edilecek bir beyanname ile bildirilir ve beyanname verme süresi içinde ödenir.

b) (4842 sayılı Kanunun 36 ncı maddesiyle değişen ibare.Yürürlük:24/04/2003)

Gayrimenkullerin, irtifak haklarının ve gayrimenkul mükellefiyetinin sermaye şirketlerine sermaye olarak konulmasında ticaret mahkemesince tayin olunan değer üzerinden devir alan için ve gayrimenkul devir hallerinde devir eden için

(Binde 16,5)

c)(4369 sayılı Kanunun 78'inci maddesi ile değişen fıkra. Yürürlük:29/7/1998)

Gayrimenkul mükellefiyetinin tesis ve devir yoluyla iktisabında tesis ve devir için ödenen bedel üzerinden (Bu bedel muayyen zamanlarda bir şey yapmak veya vermekten ibaret olduğu takdirde mükellefiyet bedeli beher sene verilecek veya yapılacak şeylerin 20 misline eşit sayılır) devir alan için

(Binde 16,5)

d)(4369 sayılı Kanunun 78'inci maddesi ile değişen fıkra. Yürürlük:29/7/1998)

Gayrimenkul hükmündeki daimi ve müstakil hakların tesis ve devri için ödenen bedel üzerinden (5615 sayılı Kanunun 16 ıncı maddesi ile değiştirilen parantez içi hüküm. Yürürlük;4/4/2007) (Bu bedel, üzerinde hak tesis edilen gayrimenkulun emlak vergisi değerinin yarısından az, iki katından çok olamaz) devir alan için

(Binde 16,5)

e) (5838 sayılı Kanunun 17 inci maddesiyle değişen bent, Yürürlük: 28/2/2009) Gayrimenkul üzerine irtifak hakkı tesis ve devrinde (634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanununa göre yapılan kat irtifakları hariç olmak üzere) tesis ve devir için ödenen bedel (Bu bedel, üzerinde hak tesis edilen gayrimenkulün emlak vergisi değerinin iki katından çok olamaz) üzerinden devir alan için

(Binde 16,5)

f) (4369 sayılı Kanunun 78'inci maddesi ile değişen fıkra. Yürürlük: 29/7/1998) İvaz karşılığında kuru mülkiyet iktisabında devir bedeli üzerinden devir eden ve devir alan için ayrı ayrı

(Binde 16,5)

Yukarıdaki (e) fıkrasında yer alan intifa hakkı ile (f) fıkrasında yer alan kuru mülkiyetin değerleri bu Kanunun 64'üncü maddesinin son fıkrasına göre hesaplanan miktarlardan düşük olamaz.

II- Kadastro ve tapulama işlemleri:

Kadastro ve tapulama işlemleri sonucunda tapu siciline tescil edilen bazı gayrimenkullerde kayıtlı değer üzerinden:

a)Tapuda murisi veya kendisi adına kayıtlı olup da kadastroda beyanname verenlere, tapulamada tespitte hazır bulunanlara ait gayrimenkullerin kadastrolanmasında veya tapulanmasında,

(Binde 5,94)

b)Tapuda murisi veya kendisi adına kayıtlı olup da kadastroda beyanname vermeyenlere, tapulamada tespitte hazır bulunmayanlara ait gayrimenkullerin kadastrolanması veya tapulanmasında,

(Binde 9,9)

c)Aslen senetsiz gayrimenkullerin zilyedi adına kadastrolanması veya tapulanmasında, beyanname verenler ile tespitte hazır bulunanlardan,

(Binde 7,92)

d)Aslen senetsiz gayrimenkullerin zilyedi adına kadastrolanması veya tapulanmasında, beyanname vermeyenler ile tespitte hazır bulunmayanlardan,

(Binde 11,88)

(Yukarıdaki fıkralar gereğince ödenecek harç miktarı her parsel için (9,90 TL)'den aşağı olamaz.)

Tapu ve kadastro işlemlerinde de nispi harçların en az miktarı (9,90 TL)'dir.

(5035 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi ile eklenen bent.Yürürlük:1/1/2004) Kadastro işlemlerinin yenilenmesinden harç alınmaz.

( 5838 sayılı Kanunun 32 nci maddesi ile yürürlükten kaldırılmıştır. Yürürlük: 28/2/2009)

488 SAYILI DAMGA VERGİSİ KANUNU (I) SAYILI TABLO

(31.12.2009 tarih ve 27449 sayılı resmi gazetede yayınlanan 53 Sayılı Damga Vergisi Kanunu Genel Tebliği)

Damga Vergisine Tabi Kağıtlar

I. Akitlerle ilgili kağıtlar

Belli parayı ihtiva eden kağıtlar:

1. Mukavelenameler, taahhütnameler ve temliknameler

(Binde 8,25)

2. Kira mukavelenameleri (Mukavele süresine göre kira bedeli üzerinden)

(Binde 1,65)

Makale İçerik Bilgileri: Gayrımenkul Alım Satım Harçları Ve Vergi Oranları ,Tapu Alım Satım Harçları Ve Vergi Oranları, Emlak Alım Satım Harçları Ve Vergi Oranları

TAPU ALIM SATIM HARÇLARI VERGİ VE MASRAFLARI

2010-09-02T11:50:00.000-07:00

Binde 16,5 olup bu tutar alıcı ve satıcıdan ayrı ayrı tahsil edilir.Tapu harçlarını Ziraat Bankası Halk Bankası veya tapu dairesinin anlaşmalı olduğu herhangi bir bakaya yatırabilirsiniz.Ayrıca 5 yıldan kısa süreli devirlerde satıcı gelir vergiside ödemelidir.

Gayrimenkullerin ivaz karşılığında veya ölünceye kadar bakma akdine dayanarak yahut trampa hükümlerine göre devir ve iktisabında (4751 sayılı Kanunun 6/C maddesiyle değişen ibare.Yürürlük:9/4/2002) gayrimenkulün beyan edilen devir ve iktisap bedelinden az olmamak üzere emlak vergisi değeri üzerinden (Cebri icra ve şuyuun izalesi hallerinde satış bedeli, istimlaklerde takdir edilen bedel üzerinden) devir eden ve devir alan için ayrı ayrı

makale içerik bilgileri:Tapu Alım Satım Harçları, Emlak Alım Satım Harçları, Gayrımenkul Alım Satım Harçları

Sigorta Acentesinin Sorumluluğu

2010-07-03T03:25:00.000-07:00

T.C.
YARGITAY
11. HUKUK DAİRESİ
E. 2005/13623
K. 2007/274
T. 15.1.2007
• TAŞIMA SİGORTASI ( Gemi İle/Emtianın Taşıyana Hasarsız Olarak Teslim Edildiği - Taşıyanın Kusurundan Dolayı Hasar Meydana Geldiğinden Donatanın Sorumlu Olacağı/Acentenin Ayrıca Sorumlu Tutulamayacağı )
• RÜCUAN TAZMİNAT DAVASI ( Gemi İle Taşıma - Taşıyanın Kusurundan Dolayı Hasar Meydana Geldiğinden Donatanın Sorumlu Olacağı/Acentenin Ayrıca Sorumlu Tutulmaması Gerektiği )
• DONATANIN SORUMLULUĞU ( Rücuan Tazminat Davası/Gemi İle Taşıma - Taşıyanın Kusurundan Dolayı Hasar Meydana Geldiğinden Sorumlu Olacağı )
• ACENTENİN SORUMLULUĞU ( Rücuan Tazminat Davası/Gemi İle Taşıma - Taşıyanın Kusurundan Dolayı Hasar Meydana Geldiğinden Donatanın Sorumlu Olacağı/Acentenin Ayrıca Sorumlu Tutulmaması Gerektiği )
6762/m.1301
ÖZET : Davacı vekili, müvekkili şirkete taşıma rizikolarına karşı sigortalı emtianın gemi ile gerçekleştirilen taşınması sırasında hasarlandığını, müvekkilinin, sigortalısına hasar bedelini ödediğini, bedelden davalıların sorumlu olduklarını ileri sürerek, temerrüt faiziyle birlikte rücuan tahsilini talep ve dava etmiştir. Emtianın taşıyana hasarsız olarak teslim edilmesine rağmen, taşıyanın kusurundan dolayı alıcıya hasarlı olarak teslim edildiği, meydana gelen zarardan davalı donatanın sorumlu olduğu gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne, bedelin temerrüt faizi ile birlikte davalı donatandan tahsiline, ancak diğer davalının acente sıfatına sahip olması nedeniyle donatanla birlikte aleyhlerine açılan davada ayrıca sorumlu tutulamayacağı gerekçesiyle, acenteye karşı açılan davanın reddine karar verilmiştir. Karar hukuka uygundur.

DAVA : Taraflar arasında görülen davada Gemlik Asliye Hukuk Mahkemesi'nce verilen 04.05.2005 tarih ve 2004/668-2005/435 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi İhsan Akgül tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

KARAR : Davacı vekili, müvekkili şirkete taşıma rizikolarına karşı sigortalı emtianın, davalılardan M/V Regine Gemisi ile gerçekleştirilen taşınması sırasında hasarlandığını, müvekkilinin, sigortalısına hasar bedeli olan 19305 USD ödediğini, anılan miktar ile ekspertiz ve hasar tesbiti ücreti olan 1984 USD'den davalıların sorumlu olduklarını ileri sürerek, toplam 21289 USD'nin davalılardan temerrüt faiziyle birlikte rücuan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı acente vekili, müvekkilinin taşıma işinde taşıyana vekaleten acente sıfatıyla bulunduğunu, bu nedenle doğan zarardan sorumlu olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna göre, emtianın taşıyana hasarsız olarak teslim edilmesine rağmen, taşıyanın kusurundan dolayı alıcıya hasarlı olarak teslim edildiği, 19305 USD değerindeki hasar bedelinin davacı tarafından sigortalıya ödendiği, meydana gelen zarardan davalı donatanın sorumlu olduğu gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne, 19305 USD'nin temerrüt faizi ile birlikte davalı donatandan tahsiline, ancak diğer davalının acente sıfatına sahip olması nedeniyle donatanla birlikte aleyhlerine açılan davada ayrıca sorumlu tutulamayacağı gerekçesiyle, acenteye karşı açılan davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.

SONUÇ : Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davacı vekilinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı bakiye 01.90 YTL harcın temyiz edenden alınmasına, 15.01.2007 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

ABONE OLMAYAN KİRACININ ELEKTRİK KULLANIMI

2010-07-03T03:23:00.001-07:00

T.C.
YARGITAY
HUKUK GENEL KURULU
E. 1999/13-849
K. 1999/886
T. 27.10.1999
• ABONE OLMAYAN KİRACININ ELEKTRİK KULLANIMI ( Abone Olmasa Dahi Elektrik Tüketim Bedelinden Fiilen Kullanan Kişinin de Abonenin Yanında Sorumlu Olacağı - Abone Olmadan Elektirik Kullananın Eylemsel Sözleşme İlişkisine Girdiğinin Kabulü )
• KİRACININ ELEKTRİK KULLANIMI ( Abone Olmadan Elektirik Kullananın Eylemsel Sözleşme İlişkisine Girdiğinin Kabulü )
• EYLEMSEL SÖZLEŞME İLİŞKİSİ ( Davalı Yaşamında Önem Taşıyan Bir Edimden Yararlanmakla Fiili Sosyal Tipli Bu Davranışı Nedeniyle Eylemsel Sözleşme İlişkisinin Kurulduğunun Kabulü Gereği - Abone Olmayan Kiracının Elekrik Kullanımı )
Elektrik Tarifeleri Yönetmeliği/m. 46/b
ÖZET : Elektrik Tarifeler Yönetmeliği'nin 45/b. maddesi hükmüne göre abone olmasa dahi elektrik tüketim bedelinden fiilen kullanan kişinin sorumlu olduğu kabul edilmiştir. Bu durumda tüketilen elektrik bedelinden abonenin yanında elektrikten yararlanan kiracıların mükerrer tahsilata meydan verilmemek koşulu ile sorumlu olacaklarının kabulü gerekir./`k8tt+D\tE

DAVA : Taraflar arasındaki "itirazın iptali ve tazminat" davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Edirne 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nce davanın reddine dair verilen 17.11.1998 tarih ve 1998/270 E., 98/627 K. sayılı kararın incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 13. Hukuk Dairesi'nin 11.02.1999 tarih ve 1999/481 E., 1999/803 K. sayılı ilamı ile; ( ... Davacı, davalının dava dışı H. D. adına abone kaydı bulunan taşınmazda kiracı olduğunu, kullanmış olduğu elektrik bedelini ödemediğini, tahsil için yapılan icra takibine itiraz ettiğini ileri sürerek itirazın iptaline, takibin devamına ve % 40 icra inkâr tazminatına karar verilmesini istemiştir.

Davalı, kullanımı altında bulunan işyerini davacı elektrik kurumu ile abone sözleşmesi bulunan H. D.den devraldığını, Elektrik Abone Sözleşmesi'nin tarafı olmadığını, o nedenle husumetin kendisine yöneltilemeyeceğini savunmuş, davanın reddini dilemiştir. Davalının, kiralananda kiracı olarak oturduğu dönemde dava dışı H. D. adına abone kaydı olan elektriği kullandığı konusunda yanlar arasında bir uyuşmazlık bulunmamaktadır. Uyuşmazlık davalının bu şekilde kullandığı elektrik bedelinden sorumlu olup olmadığı konusunda toplanmaktadır. Elektrik Tarifeler Yönetmeliği'nin 45/b. maddesi hükmüne göre abone olmasa dahi elektrik tüketim bedelinden fiilen kullanan kişinin sorumlu olduğu kabul edilmiştir. Bu durumda tüketilen elektrik bedelinden abonenin yanında elektrikten yararlanan kiracıların mükerrer tahsilata meydan verilmemek koşulu ile sorumlu olacaklarının kabulü gerekir. Bu nedenle mahkemenin elektrik bedelinin münhasıran aboneden tahsiline ilişkin gerekçesi yerinde değildir. Öyleyse bu durumda işin esası incelenmeli ve sonucuna göre bir karar verilmelidir. Davanın husumet nedeniyle reddedilmiş olması usûl ve kanuna aykırıdır... ) gerekçesiyle bozularak, dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda; mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

Hukuk Genel Kurulu'nca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

KARAR : Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dosyadaki tutanak ve kanıtlara, temyiz dilekçesinde ileri sürülen hükme etkili itirazların Yargıtay 13. Hukuk Dairesi'nin 11.02.1999 tarih ve 1999/481 E., 1999/803 K. sayılı ilamında ayrı ayrı ele alınıp cevaplandırılmış bulunmasına ve özellikle davalının toplumsal tipteki eylemi ile belli bir tarifeye göre topluma açık bulunan bir elektrik kullanma olanağından eylemsel olarak usulsüz yararlandığının kanıtlanmasına diğer bir anlatımla davalının eylemi gelişen günümüz toplumunun vazgeçilmez gereksinmelerini "edim yükümü" olarak konu edinmiş sözleşmelere yönelik bulunmasına, böylece davalının, yaşamında önem taşıyan bir "edimden" yararlanmakla fiili sosyal tipli bu davranışı nedeni ile hakkında "eylemsel sözleşme ilişkisinin" kurulduğunun kabulü gerekmesine kaldı ki, davalının usulsüz elektrik kullanmaya ilişkin davranışının başlamasıyla az yukarıda açıklananların ışığı altında Elektrik Tarifeleri Yönetmeliği'nin 46/b maddesi hükmünün hukuk alanına doğrudan dahil olmuş sayılacağına göre, Hukuk Genel Kurulu'nca da benimsenen Özel Daire bozma kararına uyulmak gerekirken, önceki kararda direnilmesi usul ve yasaya aykırıdır. Bu nedenle direnme kararı bozulmalıdır.

SONUÇ : Davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile, direnme kararının Özel Daire bozma kararında ve yukarıda gösterilen nedenlerden dolayı HUMK'nin 429. maddesi gereğince BOZULMASINA, istek halinde temyiz peşin harcının geri verilmesine, 27.10.1999 tarihinde, oybirliği ile karar verildi.

Kaçak elektrik kullanma

2010-07-03T03:17:00.000-07:00

T.C.
YARGITAY
7. CEZA DAİRESİ
E. 2004/31886
K. 2006/18248
T. 29.11.2006
• HIRSIZLIK SUÇU ( Abone Olmadan Sayaçtan Geçirerek Elekrik Kullanma - İşyerinde Kurulu Güç ile Sayaç Miktarının Orantılı Olup Olmadığı )
• KARŞILIKSIZ YARARLANMA KASTI ( Elektrik Bedelinin Ödenip Ödenmediği - Ödeme Girişiminin Olup Olmadığı/İşyerinin İhtiyacı Olan Elektriği Kullandığı Sayacın Kuşkuya Yer Bırakmayacak Şekilde Saptanması )
• ABONE ( Olmadan Elektrik Kullanma - Aboneli Olarak Başka Bir Sayacın Bulunup Bulunmadığı/Sayaca Bir Müdahalenin Olup Olmadığı )
765/m.491
5237/m.141, 142/f
ÖZET : Sanığın, abone olmadan sayaçtan geçirerek elektrik kullandığı tesbit edilmiş ve sayaca bir müdahalesinin olmadığı da mahkemece kabul edilmiş olmakla birlikte, sanığın hangi tarihten beri suça konu işyerinde oturduğu, işyerinde kurulu güç ile sayaç miktarının orantılı olup olmadığı, abonelik başvurusunda bulunup bulunmadığı, bulunmamış ise abonelik işlemlerini yaptırmama nedenleri, elektrik bedelini ödeyip ödemediği, bu konuda bir girişiminin olup olmadığı ve işyerinde tespiti yapılan abonesi bulunmayan sayaç dışında aboneli olarak kullandığı başka bir sayacın bulunup bulunmadığı, işlerinin ihtiyacı olan elektriği bu sayaçtan kullanıp kullanmadığının kuşkuya yer vermeyecek şekilde saptanması ve sonucuna göre sanığın karşılıksız yararlanma kastıyla hareket edip etmediği belirlenerek hukuki durumunun değerlendirilmesi gerekirken, eksik soruşturma ile yazılı şekilde karar verilmesi,

DAVA : Hırsızlık suçundan sanık Sedat Güler hakkında yapılan duruşma sonunda; Sanığın beraatine dair ÇINAR Sulh Ceza Mahkemesinden verilen 6.3.2003 tarihli hükmün Yargıtayca incelenmesi katılan vekili tarafından süresinde istenilerek dava evrakı Cumhuriyet Başsavcılığının onama isteyen 27.9.2004 tarihli tebliğnamesiyle daireye verilmekle dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

KARAR : Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 13.6.2006 gün ve 160-161 sayılı kararında da belirtildiği üzere sanığın abone olmadan sayaçtan geçirerek elektrik kullandığı tesbit edilmiş ve sayaca bir müdahalesinin olmadığı da mahkemece kabul edilmiş olmakla birlikte, sanığın hangi tarihten beri suça konu işyerinde oturduğu, işyerinde kurulu güç ile sayaç miktarının orantılı olup olmadığı, abonelik başvurusunda bulunup bulunmadığı, bulunmamış ise abonelik işlemlerini yaptırmama nedenleri, elektrik bedelini ödeyip ödemediği, bu konuda bir girişiminin olup olmadığı ve işyerinde tespiti yapılan abonesi bulunmayan sayaç dışında aboneli olarak kullandığı başka bir sayacın bulunup bulunmadığı, işlerinin ihtiyacı olan elektriği bu sayaçtan kullanıp kullanmadığının kuşkuya yer vermeyecek şekilde saptanması ve sonucuna göre sanığın karşılıksız yararlanma kastıyla hareket edip etmediği belirlenerek hukuki durumunun değerlendirilmesi gerekirken, eksik soruşturma ile yazılı şekilde karar verilmesi,

SONUÇ : Yasaya aykırı, katılan vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan sair yönleri incelenmeyen hükmün bu sebepten dolayı 5320 sayılı yasanın 8/1. maddesi gereğince yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK.nun 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 29.11.2006 gününde oybirliğiyle karar verildi.

EĞİTİM VE ÖĞRETİM TAZMİNATI

2010-01-11T02:13:00.000-08:00

ÖZEL OKULLARDA ÇALIŞAN ÖĞRETMENLERE KIDEMLERİNE GÖRE RESMİ OKULLARDA ÇALIŞAN ÖĞRETMENLERE DENK OLARAK ÖDENEN EĞİTİM ÖĞRETİM TAZMİNATI ÖDEMELERİ NEDENİYLE GELİR VERGİSİ KESİNTİSİ YAPILMASINDA İSABET GÖRÜLMEDİĞİ HK.<
Temyiz Eden : ... Vergi Dairesi Müdürlüğü
Karşı Taraf : ... Eğitim Öğretim İşletmeleri ve Sağlık Hizmetleri Anonim Şirketi
Vekili : Av. ...
İstemin Özeti : 1998/Mart dönemi için ihtirazi kayıtla verilen muhtasar beyanname üzerinden, davacı şirket bünyesinde çalışan öğretmenlere ödenen eğitim, öğretim tazminatı için Maliye Bakanlığı Gelirler Genel Müdürlüğü'nün 97/4 sıra no'lu Gelir Vergisi İç Genelgesi uyarınca gelir (stopaj) vergisi tahakkuk ettirilmiştir.Danıştay bozma kararı uyarınca ... Vergi Mahkemesi ... günlü ve ... sayılı kararıyla; 625 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu'nun 33 üncü maddesinde, özel okullarda yöneticilik ve eğitim, öğretim hizmeti yapanlara, kıdemlerine göre (emekliler hariç) dengi resmi okullarda ödenen aylık ve sosyal yardım kapsamındaki ek ödeme tutarlarından az ücret verilemeyeceği, sosyal yardım kapsamındaki ek ödemelerin Bütçe Kanunlarıyla resmi okul öğretmen ve personeline sağlanan haklara denk olarak özel okul öğretmenlerine ve personeline de ödeneceği ve sosyal yardım
kapsamındaki ödemelerden vergi kesilemeyeceğinin belirtildiği, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun "Sosyal Haklar ve Yardımlar" başlıklı VI ncı kısmında, zam ve tazminatlar başlığı altında ek maddenin II/b fıkrasında eğitim-öğretim tazminatına yer verildiği, aynı ek maddenin ortak hükümler başlıklı III üncü fıkrasında bu maddenin ikinci bölümünde yer alan tazminatların damga vergisi hariç herhangi bir vergiye tabi olmadığının açıklandığı, eğitim ve öğretim tazminatının sosyal yardımlar kapsamında ek madde ile düzenlendiği ve bunların damga vergisi dışında bir vergiye tabi olmadıklarının belirtildiği ve bu durumun özel eğitim kurumlarında görev yapan öğretmenler için de kıdemlerine göre geçerli olacağının hükme bağlandığı, bu durumda özel eğitim kurumlarındaki öğretmenlere resmi okullarda çalışan öğretmenlere denk olarak ödenen ve damga vergisi dışında herhangi bir vergiye tabi tutulmaması gereken eğitim-öğretim tazminatı ödemelerinden gelir (stopaj) vergisi tahakkuku yapılmasında isabet görülmediği gerekçesiyle tahakkuk eden verginin kaldırılmasına karar vermiştir. Vergi Dairesi Müdürlüğü, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunun'da sosyal hakların aile, çocuk, doğum, ölüm, yiyecek, giyecek şeklinde belirlendiğini, eğitim ve öğretim tazminatı altında yapılan ödemelerden tevkif suretiyle tahsil edilip ödenen gelir (stopaj) vergisinde kanuna aykırılık bulunmadığını ileri sürerek kararın bozulmasını istemektedir.
Savunmanın Özeti : Savunma verilmemiştir.
Tetkik Hakimi Hayrettin Korucu'nun Düşüncesi : Temyiz dilekçesinde öne sürülen hususlar, Danıştay bozma kararı esas alınarak verilen mahkeme kararının bozulmasını sağlayacak nitelikte bulunmadığından temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.
Danıştay Savcısı Nilgün Akpınar'ın Düşüncesi : İleri sürülen bozma nedenleri, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49 uncu maddesinin 1 numaralı bendinde öngörülen nedenlerden hiçbirisine girmediğinden, temyiz isteğinin reddi ile Danıştay bozma kararına uyularak verilen Vergi Mahkemesi kararının onanması gerekeceği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Dördüncü Dairesince gereği görüşüldü:
Mahkeme kararının Danıştay tarafından bozulması halinde, mahkemece bu karara uyulmak suretiyle verildiği ifade edilen kararlara karşı yapılacak temyiz başvurularının bozma esaslarına uyulmuş olup olmadığı yönünden incelenmesi mümkündür. İncelenen dosya içeriğinden mahkeme kararının Danıştay Dördüncü Dairesinin 12.5.1999 günlü ve E:1998/4851, K:1999/1970 sayılı bozma kararında yazılı esaslara uygun olduğu görülmektedir. Temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte bulunmamaktadır.
Bu nedenle, temyiz isteminin reddine 22.2.2001 gününde oybirliğiyle karar verildi.
BŞ/ŞGK

FESHİ İHBAR SÜRESİ KİRA SÖZLEŞMESİNİN FESHİ KİRALANANIN TAHLİYESİ

2009-12-25T02:39:00.000-08:00

FESHİ İHBAR SÜRESİ
KİRA SÖZLEŞMESİNİN FESHİ
KİRALANANIN TAHLİYESİ

5663 S. KÜLTÜR VE TABİAT VARLIKLARINI KORUMA KANUNUNDA ... [ Madde 3 ]

"ÖZET"

KİRA SÖZLEŞMESİNE KONU YERDE YAPILAN KIYI KENAR ÇALIŞMASI SONUCU TAŞINMAZIN TAPU KAYDI İPTAL EDİLİP KUMSAL OLARAK TESCİL DIŞI BIRAKILMASI, SÖZLEŞMENİN SONA ERMESİNİ GEREKTİRMEZ. NİTEKİM BELEDİYENİN İDARİ TASARRUFU, KİRACININ İDARİ YARGIYA BAŞVURMASI SONUCU İPTAL EDİLMİŞTİR. BÖYLECE SÖZLEŞMEYE DEĞER VERİLECEĞİ HÜKÜM ALTINA ALINMIŞTIR. KİRA SÖZLEŞMESİNDE TAŞINMAZIN NİTELİĞİ ARSA, ÇAY BAHÇESİ OLARAK BELİRTİLDİĞİNE GÖRE, ÜZERİNE BÜFE YAPILMASI TAŞINMAZIN NİTELİĞİNİ DEĞİŞTİRMEYECEĞİNDEN, İHBAR SÜRESİ BORÇLAR KANUNU HÜKÜMLERİNE GÖRE HESAPLANMALIDIR.

"İçtihat Metni"

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan tahliye davasına dair karar, davacı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Uyuşmazlık, feshi ihbar nedenine dayalı tahliye istemine ilişkindir. Mahkemece istemin reddine karar verilmesi üzerine, hüküm davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı, 12.05.2005 tarihli dava dilekçesi ile 06.05.1987 tarihli ve bir yıl süreli kira sözleşmesine dayanarak Borçlar Kanunu'nun 262. maddesi gereğince davalının taşınmazdan tahliyesini talep etmiş, davalı ise taşınmazın Borçlar Kanunu'na tabi olmayıp 6570 sayılı Yasa'ya tabi olduğunu, davanın süresinde olmadığını ve davacının dava hakkı bulunmadığını savunarak reddini istemiştir.

Davada dayanılan 06.05.1987 başlangıç tarihli ve bir yıl süreli kira sözleşmesi konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmamaktadır. Sözleşmede 100 m2 büyüklüğündeki arsa, çay bahçesi olarak kiraya verilmiştir. Daha sonra yörede yapılan kıyı-kenar çalışması sonucu oluşan ve kesinleşen kıyı-kenar çizgisi nedeniyle, Hazine tarafından davalı Belediye aleyhine açılan tapu iptali ve tescil davasında Datça Asliye Hukuk Mahkemesinin 2006/20 Esas, 2006/42 Karar sayılı kararıyla dava konusu kiralanan yeri de kapsayan 179 ada 2 parsel nolu taşınmazın tapu kaydı kıyı-kenar çizgisinde kaldığından bahisle iptal edilerek, kumsal olarak tescil harici bırakılmasına karar verilmiş ve hüküm kesinleşmiştir. Böylece taşınmazın niteliği hükmen belirlenmiştir. Taşınmazın niteliğinin bu şekilde belirlenmesi, 06.05.1987 tarihli sözleşmenin sona ermesini gerektirmez. Nitekim davalı kiracı, bu sözleşmeye dayanarak belediye tarafından dava dışı şahsa ihale sonucu yapılan idari tasarrufa karşı idari yargıya başvurarak işlemin iptalini istemiş, Muğla İdare Mahkemesi de işlemin iptaline karar vermiş ve bu karar kesinleşmiştir. Bu kararla da 06.05.1987 tarihli sözleşmeye değer verilmesi gerektiği hükmen saptanmıştır.

O halde, 06.05.1987 tarihli sözleşmenin geçerliliğini koruduğunun kabulü gerekir.

Uyuşmazlığın 6570 sayılı Yasa hükümlerine mi, yoksa Borçlar Kanunu'na göre mi çözümleneceği hususuna gelince; bunun için öncelikle kiralananın niteliğinin belirlenmesi gerekmektedir. Taraflar arasında 06.05.1987 tarihli kira sözleşmesinde, taşınmazın niteliği "100 m2 arsa, çay bahçesi" olarak belirlenmiştir. Sonradan bu taşınmazın üzerine büfe yapılması, bu taşınmazın niteliğini değiştirmez. Nitekim Datça Sulh Hukuk Mahkemesinin 10.02.2005 tarih ve 2004/1997 Esas, 2005/10 Karar sayılı kararında da taşınmazın arsa niteliğinde olduğu belirlenmiş, ancak arsaların Borçlar Kanunu'nun 262. maddesi hükmüne girmediğinden bahisle dava reddedilmiş ise de, arsalar Borçlar Kanunu hükümlerine tabi olup, feshi ihbar süresinin 262. maddesi hükmüne göre hesaplanması gerekeceğinden, mahkemece varılan sonuç bu davayı etkilemez. Yukarıdan beri açıklanan hususlar karşısında taşınmazın niteliğinin arsa olduğunun kabulü zorunludur. Bu durumda 06.05.1987 tarihli ve bir yıl süreli sözleşmeye nazaran 14.02.2005 tarihinde keşide olan ve 17.02.2005 tarihinde tebliğ olan ihtarname Borçlar Kanunu 262/2. maddede öngörülen feshi ihbar süresini kapsadığından, başka bir neden aramaya gerek olmaksızın davalının kiralanandan tahliyesine karar vermek gerekirken, yazılı şekilde istemin reddine karar verilmesi doğru olmadığından hükmün bozulması gerekmiştir.

Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz itirazlarının kabulü ile HUMK'nın 428. maddesi uyarınca hükmün (BOZULMASINA), istek halinde peşin alınan temyiz harcının temyiz edene iadesine, 03.04.2007 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

İHTİYAÇ NEDENİYLE TAHLİYE

2009-12-25T02:38:00.000-08:00

Hukuk Genel Kurulu 2006/1602 E., 2006/3434 K.

İHTİYAÇ NEDENİYLE TAHLİYE

5663 S. KÜLTÜR VE TABİAT VARLIKLARINI KORUMA KANUNUNDA ... [ Madde 1 ]

"ÖZET"

"İçtihat Metni"

Davacının kira parasının tespitini istemesi, açılan tahliye davasında ihtiyaç iddiasının samimi olmadığına delil teşkil etmez. Ayrıca davacının dava konusu kiralananın dışında kirada başka yerlerinin de olup, bu yerlerin tahliyelerinin istenmemesi mülkiyet hakkının bir sonucu olup davacı kötü niyetli olarak kabul edilemez.

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan tahliye davasına dair karar davacılar tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Uyuşmazlık, iş yeri ihtiyacı nedeniyle kiralananın tahliyesine ilişkindir. Mahkemece davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı vekili, dava dilekçesinde, müvekkilinin davalının kiracısı olduğu taşınmazı market ve tekel büfesi olarak işlettiğini, davacılardan C.....'in oğlu Ö....'ün de yirmialtı yaşında olup eğitimini tamamladığını, askerliğini yaptığını, halen bir işi olmadığını, kiralananda aynı işi yapmak istediğini, bu konuda davalıya ihtarname gönderilmesine rağmen sonuç alınamadığını belirterek, davalının kiralanandan tahliyesini talep etmiştir. Davalı vekili, davanın süresinde açılmadığını, davacıların daha Önce aynı nedene dayanarak açtıkları davanın reddine karar verildiğini, şartlarda bir değişikliğin olmamasına rağmen yeniden tahliye davası açılmasının ihtiyacın gerçek ve samimi olmadığını gösterdiğini, davacıların aynı parselde bulunan ve daha büyük olan üç dükkanlarının daha olduğunu, davalıyı tahliyeye zorlamak için kira tespit davası da açtıklarını asıl amacın kira parasını artırmak olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

İhtiyaç iddiasına dayalı davalarda tahliyeye karar verilebilmesi için ihtiyacın gerçek, samimi ve zorunlu olduğunun kanıtlanması gerekir. Devamlılık arzetmeyen geçici ihtiyaç tahliye nedeni yapılamayacağı gibi henüz doğmamış veya gerçekleşmesi uzun bir süreye bağlı olan ihtiyaç da tahliye sebebi olarak kabul edilemez. Davanın açıldığı tarihte ihtiyaç sebebinin varlığı yeterli olmayıp bu ihtiyacın yargılama sırasında da devam etmesi gerekir.

Olayımıza gelince; uyuşmazlık ihtiyaç iddiasına dayalı tahliye istemine ilişkindir. Davaya dayanak yapılan ve hükme esas alınan 15,07.1992 başlangıç tarihli ve süresiz kira sözleşmesi konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmamaktadır. 21.07.2004 tarihinde tebliğ edilen ihtarname ile dava süresinde açılmıştır. Davacılar, Cemil'in oğlu Özgür'ün işsiz olduğunu, kiralananda market-tekel bayii işi ile iştigal edeceğini iddia ederek tahliye isteminde bulunmuştur. Dinlenen davacı tanıkları davacının iddiasını doğrular nitelikte anlatımda bulunarak 1979 doğumlu ihtiyacımın uzun süredir işsiz olduğunu, artık bir iş yapmak istediğini, kiralananda market-tekel bayii işi yapacağını söylemişlerdir. Yapılan keşif sonrasında düzenlenen bilirkişi raporunda da davalının kiralananda halen aynı işi yaptığı davalının savunmasında belirtilen diğer dükkanların boş olmayıp kirada oldukları ve kiralananın da yapılacak işe uygun bulunduğu belirtilmiştir. Davacının yasal hakkını kullanarak kira tespiti isteminde bulunması tahliye isteminin kabulüne engel oluşturmaz ve ihtiyacın samimi olmadığını göstermez. Yine kirada bulunan dükkanlardan yapılacak işe uygun olanının seçilerek tahliyesinin istenmesi mülkiyet hakkının kullanımının gereğidir ve davacının bu konuda seçimlik hakkı bulunmaktadır. Kaldı ki kiralananda halen aynı iş yapılmaktadır. Davalı hakkında daha önce açılan tahliye davasının reddine karar verilmesi işbu dava için kesin hüküm oluşturmaz. Uzun süredir işsiz olan ve kendisine ait başkaca iş yeri bulunmayan davacının oğlunun toplanan delillere göre ihtiyaç iddası kanıtlanmıştır. Bu durumda mahkemece ihtiyacın samimi olmadığı, asıl amacın kira parasını artırmak olduğu düşüncesi ile davanın reddine karar verilmesi doğru değildir. Mahkemece tahliye isteminin kabulüne karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmadığından kararın bozulması gerekmiştir.

Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz itirazlarının kabulü ile HUMK.nun 428. maddesi uyannca hükmün (BOZULMASINA), istek halinde peşin alınan temyiz harcının temyiz edene iadesine 04.04.2006 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

KİRA SÖZLEŞMESİ PAYLI MÜLKİYET

2009-12-25T02:37:00.000-08:00

. Hukuk Dairesi 2006/3986 E., 2006/5239 K.

KİRA SÖZLEŞMESİ
PAYLI MÜLKİYET

5663 S. KÜLTÜR VE TABİAT VARLIKLARINI KORUMA KANUNUNDA ... [ Madde 1 ]

"ÖZET"

PAYLI MÜLKİYET ŞEKLİNDE OLAN TAŞINMAZLA İLGİLİ OLARAK YAPILAN KİRA SÖZLEŞMESİNİN HUKUKEN GEÇERLİ OLABİLMESİ İÇİN, TÜRK MEDENİ KANUNU'NUN 691. MADDESİ HÜKMÜ GEREĞİNCE PAY VE PAYDAŞ ÇOĞUNLUĞUNCA GERÇEKLEŞTİRİLMESİ GEREKİR.

"İçtihat Metni"

Taraflar arasında görülen davada;

Davacı, paydaşı bulunduğu 1693 parsel sayılı taşınmazı davalının haksız olarak işgal ettiğini ve taşınmazda bulunan evi kullandığını ileri sürüp, davalının çekişme konusu taşınmaza elatmasının önlenmesine karar verilmesini istemiştir.

Davalı, dava konusu taşınmazı önceki malikten kiraladığını belirtip davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.

Karar, davacı tarafından süresinde temyiz edilmiş olmakla; tetkik hâkiminin raporu okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelendi, gereği görüşülüp, düşünüldü.

Dava, çaplı taşınmaza elatmanın önlenmesi isteğine ilişkindir.

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.

Dosya içeriğinden ve toplanan delillerden; çekişme konusu 1693 parsel sayılı taşınmazın paylı mülkiyet üzere olduğu ve davacı ile dava dışı kişilerin taşınmazda paydaş bulundukları, davalının taşınmazda kayıttan ve mülkiyetten kaynaklanan bir hakkının olmadığı öte yandan taşınmaz üzerindeki yapıyı davalının tasarruf ettiği anlaşılmaktadır.

Mahkemece, davalının kiracılık savunmasına değer verilerek davanın reddine karar verildiği görülmektedir.

Gerçektende davalının sonradan taşınmazdaki payını temlik eden paydaş Safiye ile 15.05.2002 tarihinde kira sözleşmesi yaptığı anlaşılmaktadır.

Hemen belirtmek gerekir ki paylı mülkiyet üzere olan taşınmazla ilgili olarak yapılan kira sözleşmesinin hukuken geçerli olabilmesi için Türk Medeni Kanununun 691. maddesi hükmü gereğince pay ve paydaş çoğunluğunca gerçekleştirilmesi zorunludur. Oysa somut olayda davalının akit yaptığı, paydaşın dışında akit tarihi itibariyle taşınmazın başkaca paydaşlarının bulunduğu kayden sabittir. O halde geçerli bir kiracılık ilişkisinin varlığından söz edilemez.

Hal böyle olunca, davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ve yasal olmayan gerekçelerle yazılı olduğu üzere hüküm kurulmuş olması doğru değildir. Davacının temyiz itirazlan yerindedir. Kabulüyle hükmün HUMK.nun 428. maddesi gereğince (BOZULMASINA), peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 05.05.2006 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

KİRA ARTIŞ ORANI

2009-12-25T02:36:00.000-08:00

3. Hukuk Dairesi 2006/2323 E., 2006/2072 K.

KİRA ARTIŞ ORANI

5663 S. KÜLTÜR VE TABİAT VARLIKLARINI KORUMA KANUNUNDA ... [ Madde 1 ]

"ÖZET"

KİRA PARASININ TESPİTİNE İLİŞKİN AÇILAN DAVADA, MAHKEMECE KEŞİF YAPILIP, DAVA KONUSU MECURUN SOSYAL SİGORTALAR KURUMUNA AİT OLMASI NEDENİYLE 4958 SAYILI KANUNEN 1914. MADDESİ HÜKMÜ DE DİKKATE ALINARAK, YENİ DÖNEM KİRA PARASI, BİR ÖNCEKİ DÖNEM KİRA PARASINA MALİYE BAKANLIĞI'NCA BELİRLENEN KİRA ARTIŞ ORANLARINDAN AZ OLMAMAK ÜZERE, RAYİÇ VEYA EMSAL DEĞERE GÖRE ARTIRILMAK SURETİYLE TESPİT EDİLMELİDİR.

"İçtihat Metni"

Dava dilekçesinde kira parasının 30.06.2004 gününden başlayarak aylık 2500-YTL olarak tespiti istenilmiştir. Mahkemece davanın kısmen kabulü ile aylık kira parasının 1.300.00-YTL olarak tespiti cihetine gidilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kâğıtlar okunup gereği düşünüldü.

Davada, 30.06.2004 tarihinden başlayan dönem için aylık kira parasının tespiti istenilmiş, mahkemece DİE'nin TÜFE artış oranı uygulanarak davalının ödediği miktar da gözetilerek, aylık kira parası 1300-YTL olarak saptanmıştır.

Dava konusu mecur Sosyal Sigortalar Kurumuna aittir.

4958 sayılı Sosyal Sigortalar Kurumu Kanunu'nun 19/4. maddesi "Kurumun sahibi bulunduğu gayrimenkuİlerin kira artış oranları, her yıl Maliye Bakanlığınca belirlenen kira artış oranlarından az olmamak üzere rayiç veya emsal değerle belirlenir" hükmüne amirdir.

O halde, mahkemece keşif yapılarak, yukandaki yasa hükmü dikkate alınmak suretiyle, 30.06.2004 tarihinde başlayan yeni dönem kira parası; bir önceki dönem kira parasına Maliye Bakanlığı'nca belirlenen kira artış oranlarından az olmamak üzere, rayiç veya emsal değere göre artınlmak suretiyle tespit edilmelidir.

Mahkemece; yanılgılı değerlendirme ve eksik inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428. maddesi gereğince (BOZULMASINA) ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 13.03.2006 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

BOŞANMA DAVASI KUSUR MANEVİ TAZMİNAT

2009-12-25T02:30:00.000-08:00

2. Hukuk Dairesi 2006/10852 E., 2006/17842 K.

BOŞANMA DAVASI
KUSUR
MADDİ TAZMİNAT

5663 S. KÜLTÜR VE TABİAT VARLIKLARINI KORUMA KANUNUNDA ... [ Madde 3 ]

"ÖZET"

DAVACI KOCANIN RAHATSIZLIĞINDAN DOLAYI VESAYET ALTINA ALINMASI NEDENİYLE HAREKETLERİNİN İRADİ OLMADIĞI ANLAŞILMAKTADIR. DAVACI KOCANIN MEVCUT RAHATSIZLIĞI NEDENİYLE KUSURLU OLDUĞU KABUL EDİLEMEYECEĞİNE GÖRE, DAVALI KADIN YARARINA MADDİ TAZMİNAT VERİLMESİ DOĞRU DEĞİLDİR.

"İçtihat Metni"

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen hüküm velayet, tazminat, nafaka ve vekalet ücreti yönünden temyiz edilmekle evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

1-Toplanan delillerden davalı kadının boşanmaya sebebiyet verecek herhangi bir davranışı bulunmadığı ve bir kusuru kanıtlanmadığı halde, davacı kocanın vasisi tarafından açılan boşanma davasının kabulüne karar verilmesi doğru değilse de, boşanma kararı temyiz edilmediğinden bu yön bozma sebebi yapılmamıştır.

2-Temyiz sebeplerine hasren yapılan incelemeye gelince;

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuna uygun sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir yanlışlık görülmemesine göre, davalı kadının tüm, davacı kocanın aşağıdaki bent kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yersizdir.

a)Davacı kocanın "Serebral Pulsy Sekeli (Mental Retardasyon)" tanısı ile vesayet altına alındığı görülmekle hareketlerinin iradi olmadığı anlaşılmaktadır.

Mevcut ve beklenen menfaatleri boşanma yüzünden zedelenen kusursuz veya daha az kusurlu taraf "kusurlu taraftan" uygun bir maddi tazminat isteyebilir. (TMK m. 174/1)

Davacı kocanın mevcut rahatsızlığı sebebiyle kusurlu olduğu kabul edilemeyeceğine göre, davalı kadın yararına maddi tazminat verilmesi doğru bulunmamıştır.

b)Davalı kadının usulüne uygun şekilde açılmış bir dava ya da karşılık davası bulunmadığı halde, yararına vekalet ücreti verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.

Sonuç: Temyiz edilen hükmün 2/a-b bentlerinde gösterilen sebeple (BOZULMASINA), hükmün bozma kapsamı dışında kalan temyize konu bölümlerinin (ONANMASINA), temyiz peşin harcının yatıran davacıya geri verilmesine, işbu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere 18.12.2006 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

BOŞANMA GÖREVLİ MAHKEME KÜÇÜK İÇİN MANEVİ TAZMİNAT

2009-12-25T02:29:00.000-08:00

2. Hukuk Dairesi 2006/4618 E., 2006/15120 K.

BOŞANMA
GÖREVLİ MAHKEME
KÜÇÜK İÇİN MANEVİ TAZMİNAT

5663 S. KÜLTÜR VE TABİAT VARLIKLARINI KORUMA KANUNUNDA ... [ Madde 1 ]
5663 S. KÜLTÜR VE TABİAT VARLIKLARINI KORUMA KANUNUNDA ... [ Madde 1 ]

"ÖZET"

KÜÇÜK İÇİN İSTENİLEN MANEVİ TAZMİNAT, BOŞANMANIN EKİ NİTELİĞİNDE BULUNMADIĞINDAN NİSBİ HARCA TABİ OLUP, GÖREVLİ MAHKEME ASLİYE HUKUK MAHKEMESİDİR.

"İçtihat Metni"

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen hükmün kusur, tazminat, nafaka ve velayet yönünün temyizen murafaa icrası suretiyle tetkiki istenilmekle dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuna uygun sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir yanlışlık görülmemesine göre davalı-karşılık davacı kocanın tüm, davacı-karşılık davalı kadının aşağıdaki bent kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazları yersizdir.

2-Davacı-karşılık davalı kadın, dava dilekçesinde ortak çocuk Alp'in bozulan ruhi durumu sebebiyle manevi tazminat isteminde bulunmuştur.

Küçük için istenilen manevi tazminat, boşanmanın eki niteliğinde bulunmadığından nisbi harca tabi olup, görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemesidir.

Davacı-karşılık davalı kadın, küçük Alp için manevi tazminat istemi hakkında nisbi harcı tamamladığı takdirde, görevsizlik kararı ile boşanma davasından tefrikine karar vermek gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırıdır.

Sonuç: Temyiz edilen hükmün 2. bentte gösterilen sebeple (BOZULMASINA), hükmün bozma kapsamı dışında kalan temyize konu bölümlerinin (ONANMASINA), işbu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere 07.11.2006 gününde oybirliğiyle karar verildi.

BOŞANMA DAVASI DAVA AÇILMASI KOCANIN SOYADININ KULLANILMASI

2009-12-25T02:26:00.000-08:00

BOŞANMA DAVASI
DAVA AÇILMASI
KOCANIN SOYADININ KULLANILMASI

5663 S. KÜLTÜR VE TABİAT VARLIKLARINI KORUMA KANUNUNDA ... [ Madde 1 ]
5663 S. KÜLTÜR VE TABİAT VARLIKLARINI KORUMA KANUNUNDA ... [ Madde 1 ]

"ÖZET"

DAVALI BOŞANDIKTAN SONRA KOCASININ SOYADINI KULLANMAK İSTEĞİ KONUSUNDA BİR DAVA VEYA KARŞI DAVA AÇMAMIŞ, SADECE DİLEKÇE İLE TALEPTE BULUNMUŞTUR. HER NE KADAR HARCI YATIRMIŞ OLSA DA, USULÜNE GÖRE AÇILMIŞ BİR DAVA BULUNMADIĞINDAN KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA KARAR VERİLMELİDİR.

"İçtihat Metni"

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen ve hükmün tazminatlar, nafakalar ve izin talebiyle ilgili kurulan hüküm yönünün temyizen murafaa icrası suretiyle tetkiki istenilmekle dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

1-Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle kanuna uygun sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir yanlışlık görülmemesine göre davacının tüm, davalının aşağıdaki bent kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yersizdir.

2-Davalının, boşandıktan sonra kocasının soyadını kullanmasına izin verilmesine ilişkin bir davası veya karşı davası bulunmamaktadır. Davalı, 24.03.2005 tarihli dilekçesi ile boşanmadan sonra kocasının soyadını taşımasına izin verilmesini istemiştir. Bununla ilgili başvuru harcını 16.06.2005 tarihinde yatırmış olması, dava açıldığı anlamına gelmez. Bu bakımdan kadının bu talebiyle ilgili usulüne uygun açılmış bir karşı dava bulunmadığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekirken, kesin hüküm oluşturacak şekilde reö hükmü kurulması doğru görülmemiştir.

Sonuç: Hükmün yukarıda (2) bentte gösterilen sebeple (BOZULMASINA), hükmün bozma kapsamı dışında kalan temyize konu bölümlerinin (1) bentte gösterilen sebeple (ONANMASINA), peşin harcını yatıran davalıya geri verilmesine, işbu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere 23.05.2006 gününde oybirliğiyle karar verildi.

BOŞANMA DAVASI KUSURLULUĞUN TESPİTİ

2009-12-25T02:23:00.000-08:00

2. Hukuk Dairesi 2005/17867 E., 2006/5233 K.

BOŞANMA DAVASI
KUSURLULUĞUĞN TESPİTİ

5663 S. KÜLTÜR VE TABİAT VARLIKLARINI KORUMA KANUNUNDA ... [ Madde 1 ]

"ÖZET"

BOŞANMA DAVASININ AÇILMASININ ARDINDAN DAVACI ÖLDÜĞÜ İÇİN DAVA SONA ERMİŞTİR. ÖLEN DAVACININ MİRASÇISI, DAVALININ KUSURUNUN TESPİTİ YÖNÜNDEN DAVAYA DEVAM ETMİŞTİR. DEVAM EDEN DAVA BOŞANMA DAVASI DEĞİL TESPİT DAVASIDIR. DAVALININ KUSURU KANITLANAMADIĞINDAN MAHKEME TESPİT İSTEMİNİ REDDETMİŞTİR. BU NEDENLE VERİLEN KARAR KUSURUN TESPİTİNİN REDDİNE MÜNHASIRDIR.

"İçtihat Metni"

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen hükmün temyizen murafaa icrası suretiyle tetkiki istenilmekle dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

boşanma davası 08.06.2004 tarihinde açılmış, davacı 11.08.2004'te ölmüştür. Bu durumda, evlilik davacının ölümüyle sona ermiştir. Davaya, ölen davacının mirasçısı (ilk eşinden olma oğlu) Ş....., davalının kusurunun tespiti yönünden devam etmiştir.

Devam edilen dava boşanma davası değil, boşanmada davalı eşin kusurlu olduğunun saptanmasına yönelik tespit davasıdır.

(TMK. md. 181/2) Toplanan delillerden; davalının boşanmayı gerektirecek ağırlıkta bir kusurunun varlığı kanttlanamamıştır.

Mahkemece verilen, davanın reddine dair olan karar; yukarıda açıklanan sebeple kusurun tespiti davasının reddine münhasır olmakla davacının yerinde görülmeyen temyiz itirazlannın reddi ile usul ve kanuna uygun olan hükmün onanmasına karar verilmesi gerekmiştir.

Sonuç: Temyiz edilen hükmün yukarıda gösterilen sebeple (ONANMASINA), işbu kararın tebliğinden itibaren 15 gün İçinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere 11.04.2006 gününde oybirliğiyle karar verildi.

YABANCI DİL TAZMİNATI

2009-12-21T10:52:00.001-08:00

KAMU PERSONELİ YABANCI DİL SEVİYE TESPİT SINAVINDA BAŞARILI OLANLARIN,
SINAV TARİHİNDEN İTİBAREN BEŞ YIL İÇİNDE İLERİYE DÖNÜK ŞEKİLDE HUKUKİ
SORUŞTURMADAN YARARLANMAK ÜZERE 2577 SAYILI YASANIN 10.MADDESİ UYARIN-
CA İDAREYE BAŞVURMALARI VE ANILAN HÜKÜM GEREĞİNCE DAVA AÇMALARI MÜMKÜN
BULUNDUĞUNDAN 2577 SAYILI YASANIN 12.MADDESİ HÜKMÜ GEREĞİNCE DAVANIN
SÜRE AŞIMI YÖNÜNDEN REDDEDİLMESİNDE HUKUKA UYARLIK BULUNMADIĞI HK.<
Davacı, 3.11.l992 günününde yapılan Kamu Personeli Yabancı Dil
Sınavında 85 puan alarak başarılı olması ve (B) düzeyini tutturmasına
karşın yabancı dil tazminatından yararlandırılmaması üzerine yabancı
dil tazminatının ödenmesi istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin
işlemin iptali ve yabancı dil tazminatının 1992 yılı Kasım ayından i-
tibaren yasal faizi ile birlikte ödenmesine hükmedilmesi istemiyle da-
va açmıştır.
Malatya İdare Mahkemesinin 8.3.1995 günlü, 1995/183 sayılı ka-
rarıyla, olayda, davacının yabancı dil tazminatından yararlandırılması
talebiyle 25.8.1994 günlü dilekçe ile başvurduğu, bu başvurudan önceki
son icra tarihinin son aylık aldığı tarih olan 15.8.1994 olduğu, ida-
renin 25.8.1994 tarihli başvuruya en son 24.10.1994 gününde cevap ver-
mesi gerektiği, idarenin 26.9.1994 tarihinde işlem tesis ettiği ancak
bu işlemi davacıya 15.11.1994 günü tebliğ ettiğinin anlaşıldığı, dava-
cının 25.8.1994 günlü başvurusundan sonra altmış gün içinde cevap
gelmemesi üzerine isteğinin en geç 24.10.1994 günü zımnen reddedildi-
ğini kabul edip bu tarihten sonra ek ücret ödenmemesine ilişkin işle-
min son icra tarihinden (15.8.1994) başvuru tarihine kadar geçen süre-
yi de hesaba katarak altmış gün içinde en geç 14.12.1994 tarihinde da-
va açması gerekirken 6.1.1995 tarihinde açtığı davanın 2577 sayılı ya-
sanın 7.ll. ve 12. maddeleri gereğince süresinde olmadığı gerekçesiyle
dava süre aşımı yönünden reddedilmiştir.
Davacı, yabancı dil tazmminatından yararlandırılmak için
25.8.1994 tarihinde başvuruda bulunduğunu, başvurusunun reddine iliş-
kin işlemin 15.11.1994 tarihinde tebliğ olunduğunu buna göre 6.1.1995
tarihinde açılan davanın süresinde olduğunu öne sürmekte ve idare mah-
kemesi kararının temyizen incelenerek bozulmasını istemektedir.
375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 2. maddesinde, Devlet
memurları ve diğer kamu görevlilerine yabancı dil tazminatı ödeneceği,
anılan maddenin 433 sayılı KHK.nin 12. maddesiyle değişik (8.7.1991
günlü,20923 R.G) 5.fıkrasında; yapılan sınavın beş yıl süreyle geçerli
olduğu, 399 sayılı Kamu iktisadi Teşebbüsleri ve Personel Rejiminin
Düzenlenmesi ve 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Bazı Maddeleri-
nin Yürürlükten Kaldırılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin 30/b
maddesinde de; 375 sayılı KHK.nin 2 nci maddesi uyarınca yapılacak ya-
bancı dil bilgisi seviye tespit sınavı esas alınarak, yabancı dil bil-
gisi seviyeleri (A) olanlara temel ücretlerinin %10'u, (B) olanlara %5
i ve (C) olanlara %2'si oranında bilinen her yabancı dil için ödemede
bulunulacağı hükme bağlanmıştır.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 7. maddesinde dava
açma süresinin, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Da-
nıştay'da ve İdare Mahkemelerinde altmış gün olduğuna işaret edilmiş,
olay tarihinde yürürlükte bulunan 10. maddesinde ise, "1-İlgililer,
haklarında idari davaya konu olabilecek bir işlem veya eylemin yapıl-
ması için idari makamlara başvurabilirler. 2-Altmış gün içinde bir ce-
vap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. İlgililer altmış günün bit-
tiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde, konusuna göre Danış-
tay'a, idare ve vergi mahkemelerine dava açabilirler. Altmış günlük
süre içinde idare verilen cevap kesin değilse ilgili bu cevabı, iste-
minin reddi sayarak dava açabileceği gibi, kesin cevabı da bekleyebi-
lir. Bu takdirde dava açma süresi işlemez. Ancak, bekleme süresi baş-
vuru tarihinden itibaren altı ayı geçemez. Dava açılmaması veya dava-
nın süreden reddi hallerinde, altmış günlük sürenin bitmesinden sonra
yetkili idari makamlarca cevap verilirse, cevabın tebliğinden itibaren
altmış gün içinde dava açabilirler."hükmüne yer verilmiştir.
Bilindiği üzere, idareye belli konuda işlem tesisi için yüküm-
lülük getiren yasa kuralına karşılık, idarenin bu yükümlülüğünü yerine
getirmeyerek hareketsiz kaldığı durumlarda ilgililerin,ileriye dönük
şekilde hukuki sonuçlarından yararlanmak üzere 2577 sayılı İdari Yar-
gılama Usulü Kanununun 10. maddesi uyarınca haklarında yasanın öngör-
düğü işlemin yapılması için her zaman idareye başvurmaları ve istekle-
rinin reddedilmesi halinde de 10. maddede öngörülen usule uygun olarak
idari yargıda dava açmaları mümkün bulunmaktadır.
Dosyanın incelenmesinden, davacının 3.11.1992 tarihinde yapılan
Kamu Personeli Yabancı Dil Bilgisi Seviye Tespit Sınavına girdiği, 85
puan alarak yabancı dil seviyesinin (B) düzeyinde olduğu, 25.8.1994
tarihinde İdaresine başvurarak temel ücretinin %5'i oranında yabancı
dil tazminatının ücretine yansıtılmasını talep ettiği, idarenin iste-
min reddine ilişkin 26.9.1994 tarih ve 3620 sayılı işlemi davacıya
15.11.1994 tarihinde tebliğ ettiği davacının bu işleme karşı 6.1.1995
tarihinde dava açtığı, davaya bakan Malatya İdare Mahkemesince davacı-
nın idaresine başvurusu 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun
üst makamlara başvuruyu düzenleyen 11. madde kapsamında bir başvuru o-
larak değerlendirilerek davanın süre aşımı nedeniyle reddine karar ve-
rildiği anlaşılmıştır.
Kamu Personeli Yabancı Dil Bilgisi Seviye Tespit Sınavına gire-
rek başarılı olanların yabancı dil tazminatından yararlanacakları 375
sayılı KHK.nin 2. maddesinde, bu tazminattan hangi oranda yararlana-
cakları da 399 sayılı KHK.nin 30.maddesinin b fıkrasında hükme bağlan-
mış, 433 sayılı KHK.nin 12. maddesiyle değişik 375 sayılı KHK.nin 2.
maddesinde ayrıca yapılan sınavların beş yıl süreyle geçerli olacağı
hükme bağlanmıştır.
Bu durumda 3.11.1992 tarihinde sınava giren davacının sınav ta-
rihinden itibaren beş yıl içinde ileriye dönük şekilde hukuki sonuçla-
rından yararlanmak üzere 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun
10. maddesi uyarınca hakkında anılan Kanun Hükmünde Kararnemelerin ön-
gördüğü işlemin yapılması için idaresine başvurması ve isteğinin red-
dedilmesi halinde de 10.maddede öngörülen usule uygun olarak idari
yargıda dava açma olanağı bulunması karşısında, davanın süresinde ol-
duğu anlaşıldığından esas hakkında bir karar verilmesi gerekirken, İ-
dare Mahkemesince belirtilen hususlar dikkate alınmadan davanın süre
aşımı nedeniyle reddedilmesinde hukuki isabet görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle davacının temyiz isteminin kabulü ile Ma-
latya İdare Mahkemesinin 8.3.1995 günlü, 1995/183 sayılı kararının
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinin 1/b fıkrası
uyarınca bozulmasına, aynı maddenin 3622 sayılı Kanunla değişik 3.
fıkrası gereğince ve yukarıda belirtilen hususlar gözetilerek yeniden
bir karar verilmek üzere dosyanın adı geçen Mahkemeye gönderilmesine,
karar verildi. (MT/NÇ)
(DAN-DER; SAYI:95)

UÇUŞ TAZMİNATI

2009-12-21T10:51:00.001-08:00

TÜRK HAVA YOLLARI TEKNİK MÜDÜRLÜĞÜNDE HAVA ARACI BAKIM TEKNİSYENİ OLARAK GÖREV YAPAN DAVACININ, UÇUCU TEKNİSYEN OLARAK ALDIĞI "İŞ UÇUŞ TAZMİNAT"INDAN GELİR VERGİSİ KESİLEMEYECEĞİ VE BU İDDİANIN DÜZELTME ŞİKAYET BAŞVURUSU KAPSAMINDA İNCELENEBİLECEĞİ HK.<
Temyiz Eden : Maliye Bakanlığı - ANKARA
Karşı Taraf : ?
Vekili : Av. ?
İstemin Özeti : Türk Hava Yolları Teknik Müdürlüğünde hava aracı bakım teknisyeni olarak görev yapan davacının uçucu teknisyen olarak aldığı iş uçuş tazminatından gelir vergisi kesilemeyeceğini ileri sürerek yaptığı düzeltme şikayet başvurusunun reddine ilişkin 7.6.2004 tarihli Maliye Bakanlığı işleminin iptali istemiyle dava açılmıştır. İstanbul 9. Vergi Mahkemesi 12.5.2005 günlü ve E:2004/1614, K:2005/703 sayılı kararıyla; 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 29 uncu maddesinin 2 nci fıkrasında, subay, astsubay, erbaş ve erlere ordu hizmetinde bulunan sivil makinistlere, uçuş dalış gibi hizmetleri dolayısıyla verilen tazminatlar gündelikler, ikramiyeler, zamlar ile Türk Hava Kurumu veya kanuni ve iş merkezi Türkiye'de bulunan müesseselerde uçuş maksadıyla görevlendirilenlere uçuş hizmetleri, deniz altında dalış yapanlara dalış hizmetleri dolayısıyla yapılan aynı mahiyetteki ödemelerin gelir vergisinden müstesna olduğunun öngörüldüğü, 128 nolu Gelir Vergisi Genel Tebliğinde de maddede belirtilen istisnanın, fiili uçuş ve dalış hizmetleri karşılığında tazminat, gündelik, ikramiye gibi adlar altındaki ödemelere münhasır olduğunun belirtildiği, davacının hava aracı bakım teknisyeni olarak Türk Hava Yolları Teknik Müdürlüğünde, uçucu teknisyen olarak çalıştığı, fiilen uçuş hizmetinde bulunmadığı zamanlarda ödenen iş uçuş tazminatından gelir vergisi tevkifatı yapılamayacağı ileri sürülerek yapılan başvurunun reddi üzerine davanın açıldığı, Gelir Vergisi Kanununun 29 uncu maddesinde uçuş hizmetleri dolayısıyla bu hizmeti verenlere ödenen tazminatın istisna kapsamında olduğunun öngörüldüğü, ancak Kanunda istisnanın fiilen uçuş yapılan sürelere ilişkin ödemelere uygulanacağına ilişkin açık bir düzenlemenin yer almadığı, buna karşın tebliğle istisnadan yararlanabilmek için fiilen uçuş yapılması ek şartının getirildiği, bu nedenle iş uçuş tazminatı adı altında yapılan ödemelerden gelir vergisi tevkifatı yapılamayacağı, haksız yere kesilen vergiler için faiz ödeneceğine ilişkin kanunda açık hüküm bulunmadığından faiz isteminde isabet görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, faiz isteminin reddine karar vermiştir. Davalı İdare, davacının fiilen uçuş yapmadığı süreler için aldığı uçuş ücretlerinin istisna kapsamında olmadığını ileri sürmekte, kararın bozulmasını istemektedir.
Savunmanın Özeti : Savunma verilmemiştir.
Tetkik Hakimi H.Gül Yılmaz'ın Düşüncesi: Temyiz dilekçesinde öne sürülen hususlar, temyize konu mahkeme kararının bozulmasını sağlayacak nitelikte bulunmadığından temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.
Danıştay Savcısı H.Hüseyin Tok'un Düşüncesi: Türk Hava Yolları Teknik Müdürlüğünde uçuş teknisyeni olarak görev yapan davacıya ödenen tazminatının gelir vergisinden istisna edilmesi gerektiği iddiasıyla bu tazminatından kesilen gelir vergisinin yasal faizi ile birlikte iadesine ilişkin düzeltme ve şikayet başvurusunun reddine dair işlemin iptali istemiyle açtığı davada; davanın işlem yönünden kabulü, faiz istemi yönünden ise reddine dair Vergi Mahkemesi kararının iptale ilişkin hüküm fıkrasının davalı idarece temyizen bozulmasına karar verilmesi istenilmektedir.
193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 29 uncu maddesinin 2 nci maddesiyle, Türk Hava Kurumu veya kanuni ve iş merkezi Türkiye'de bulunan müesseselerde uçuş maksadıyla görevlendirilenlere uçuş hizmetleri, deniz altında dalış yapanlara dalış hizmetleri dolayısıyla ödenen tazminatlar gelir vergisinden istisna edilmiştir. Sözkonusu madde hükmüyle getirilen istisna yalnız uçuş süreleri ile sınırlı olmayıp, uçuş hizmeti için gerekli olan hazırlık ve bakım hizmetlerini de kapsadığından bu istisnadan uçuş teknisyeni olarak görev yapan davacının da yararlandırılması gerekmektedir. Bu nedenle yazılı gerekçelerle verilen Vergi Mahkemesi kararında bir isabetsizlik görülmemiştir.
Açıklanan nedenle davalı idare temyiz isteminin reddi ile Vergi Mahkemesi kararının iptale ilişkin hüküm fıkrasının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Dördüncü Dairesince gereği görüşüldü:
Temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar, bozulması istenilen kararın dayandığı gerekçeler karşısında, yerinde ve kararın bozulmasını sağlayacak durumda görülmemiştir.
Bu nedenle, temyiz isteminin reddine, İstanbul 9. Vergi Mahkemesinin 12.5.2005 günlü ve E:2004/1614, K:2005/703 sayılı kararının onanmasına 27.12.2005 gününde oybirliğiyle karar verildi.
(DAN-DER; SAYI : 112)
BŞ/ÖEK

TAZMİNAT DAVALARINDA HASIM DÜZELTME

2009-12-21T10:49:00.000-08:00

TAM YARGI DAVALARINDA HASIM DÜZELTİLEREK DAVA DİLEKÇESİNİN MAHKEMECE TESPİT EDİLECEK GERÇEK HASMA TEBLİĞ EDİLMESİNİN ÖNÜNDE YASAL BİR ENGEL BULUNMADIĞI; TAM YARGI DAVASINDA YARGI YERİNCE DAVALI KONUMUNA ALINAN İDAREYE BAŞVURU ŞARTININ DA ARANMAYACAĞI; İDARE MAHKEMESİNCE, DAVALI İDARE YANINDA, SÖZ KONUSU KAZANIN HANGİ İDARENİN SORUMLULUK ALANI İÇERİSİNDE MEYDANA GELDİĞİ KONUSUNUN AÇIKLIĞA KAVUŞTURULMASI, DİLEKÇENİN İLGİLİ İDARİ MERCİE TEVDİİ YOLUNA GİDİLMEKSİZİN, DOSYANIN YENİ HASMA GÖRE TEKEMMÜL ETTİRİLMESİ VE SORUMLU İDARENİN DE HİZMET KUSURU ARAŞTIRILARAK DAVANIN SONUÇLANDIRILMASI GEREKTİĞİ HK.<
Temyiz Eden (Davacılar): 1- ? kendi adına asaleten,
İsmail Öztürk'e velayeten
2- ?
3- ?
4- ?
Vekilleri : Av. ?
Karşı Taraf (Davalı) : TCDD İşletmemesi Genel Müdürlüğü
Vekili : Av. ?
İstemin Özeti : Manisa-Saruhanlı arasındaki hemzemin geçitinde 25.4.1998 tarihinde meydana gelen kazada, davacıların kızı ve kardeşi olan ?'ün ölümü sonucu uğranıldığı öne sürülen 3.758.391.517.-TL maddi, 4.000.000.000.-TL manevi zararın ve ?'ın işgörmezlik kaybı nedeniyle 5.629.338.557 TL zararın yasal faiziyle birlikte tazmini istemiyle açılan dava sonucunda; Manisa İdare Mahkemesince davanın reddi yolunda verilen kararın temyizen incelenip, bozulması istenilmektedir.
Savunmanın Özeti : Yerinde olmadığı ileri sürülen temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
Danıştay Tetkik Hakimi : Aydın Akgül
Düşüncesi : Dava, Manisa-Saruhanlı arasındaki hemzemin geçitinde 25.4.1998 tarihinde meydana gelen kazada, davacıların kızı ve kardeşi olan ?'ün ölümü sonucu uğranıldığı öne sürülen maddi ve manevi zararın yasal faiziyle tazmini istemiyle açılmıştır.
İdare Mahkemesi, dava konusu uyuşmazlıkta davalı Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğünün herhangi bir hizmet kusuru bulunmadığı; olayda belirtilen biçimde ortaya çıkan bir ölüm olayı ve işgörmezlik kaybı nedeniyle doğan zararların tazmini isteminin ancak Karayolları Genel Müdürlüğü'ne karşı açılan bir tazminat davasında incelenebileceği gerekçesiyle davanın reddine karar vermiştir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 2. maddesinde idari dava türleri arasında tam yargı davaları da sayılmıştır. Anılan Yasanın hükümlerinin 2577 sayılı Yasada belirtilen idari dava türlerinin tümü bakımından geçerli olduğu, diğer bir ifadeyle sadece iptal davalarında uygulanacak usul kuralları olmadığı kuşkusuzdur.
Bu itibarla, iptal davalarında hasım düzeltme yoluna gidilirken tam yargı davalarında bu yola gidilemeyeceğine ilişkin yasal bir hüküm olmadığından, tam yargı davalarında hasım düzeltilerek dava dilekçesinin mahkemece tespit edilecek gerçek hasma tebliğ edilmesinin önünde hukuki bir engel bulunmamaktadır. Aksi durum, idarenin işlem ve eylemlerinin hukuka uygunluk yönünden yargısal denetiminin yapılmaması sonucunu doğurur ki, bunun da hukuk devleti ilkesi ile bağdaşmayacağı açıktır.
Uyuşmazlık konusu olayda, bir kamu hizmetinin yerine getirilmesi sırasında bu hizmetten doğan bir nedenle davacıların zarara uğradığı anlaşılmakta olup, hizmet kusuru esasına göre bu zararın sorumlu idarece tazmini gerekmektedir. Ayrıca, trenlerin güvenli ulaşımından sorumlu olan ve tren yolu ile hemzemin geçitini kullanan davalı TCDD İşletmesi Genel Müdürlüğünün olaydaki sorumluluğu bilirkişi raporuyla ortaya konulmuştur. Ancak, davacı temyiz dilekçesinde, davalı idare yanında, kazanın meydana geldiği hemzemin geçitinin Manisa Belediye Başkanlığı'nın mücavir alan sınırları içerisinde bulunduğunu iddia ettiğinden, yasal mevzuat hükümleri çerçevesinde zararı ödemekle yükümlü diğer idarenin de saptanması gerekmektedir.
Bu durumda, İdare Mahkemesince, davalı idare yanında, davacının iddiası da dikkate alınarak söz konusu kazanın hangi idarenin sorumluluk alanı içerisinde meydana geldiği konusunun açıklığa kavuşturulması, dosyanın yeni hasma göre tekemmül ettirilip sorumlu diğer idarenin hizmet kusuru araştırılarak davanın sonuçlandırılması gerekirken davanın reddi yolunda verilen temyize konu kararda hukuki isabet görülmemektedir.
Açıklanan nedenlerle, temyiz isteminin kabulüyle, davayı reddeden İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
Danıştay Savcısı : Zümrüt Öden
Düşüncesi : İdare ve vergi mahkemelerince verilen kararların temyizen incelenerek bozulabilmesi için, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunun 49 uncu maddesinin birinci fıkrasında belirtilen nedenlerin bulunması gerekmektedir.
Temyiz dilekçesinde öne sürülen hususlar ,söz konusu maddede yazılı nedenlerden hiçbirisine uymadığından, istemin reddi ile temyiz edilen mahkeme kararının onanmasının uygun olacağı düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Onuncu Dairesince gereği görüşüldü:
Dava, Manisa-Saruhanlı arasındaki hemzemin geçitinde 25.4.1998 tarihinde meydana gelen kazada, davacıların kızı ve kardeşi olan ?'ün ölümü sonucu uğranıldığı öne sürülen 3.758.391.517.-TL maddi, 4.000.000.000.-TL manevi zararın ve ?'ın işgörmezlik kaybı nedeniyle 5.629.338.557 TL zararın yasal faiziyle birlikte tazmini istemiyleaçılmıştır.
İzmir 2. İdare Mahkemesi; Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü Ana Statüsünün EK-2. maddesinde, demiryolunun karayolu ile yaptığı kesişmelerde demiryolunun ana yol sayıldığı, bu kesişmelerde karayolunun bağlı bulunduğu kuruluşun alt ve üst geçitler yapmak ve diğer emniyet tedbirlerini almakla yükümlü bulunduğu ve demiryolunda seyreden araçların karayolundaki araçlara göre geçiş üstünlüğü olduğu hükmüne yer verildiği; dava konusu uyuşmazlıkta davalı Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğünün herhangi bir hizmet kusuru bulunmadığı; olayda belirtilen biçimde ortaya çıkan bir ölüm olayı ve işgörmezlik kaybı nedeniyle doğan zararların tazmini isteminin ancak karayolundan sorumlu idareye karşı açılan bir tazminat davasında incelenebileceği gerekçesiyle davanın reddine karar vermiştir.
Davacılar, anılan mahkeme kararının temyizen incelenerek bozulmasını istemektedir.
2577 sayılı Yasanın 2. maddesinde, idari dava türleri; iptal , tam yargı ve kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılan her türlü idari sözleşmelerden dolayı taraflar arasında çıkan uyuşmazlıklara ilişkin davalar olarak sayılmış; 14. maddesinde, dava dilekçelerinin ilk inceleme sırasında "idari merci tecavüzü" ve "husumet" yönlerinden de inceleneceği ve bu hususların ilk incelemeden sonra tespit edilmesi halinde de davanın her safhasında 15. madde hükmünün uygulanacağı kurala bağlanmış; 15. maddesinin (1-c) işaretli bendinde davanın yanlış hasım gösterilerek açılması halinde dava dilekçesinin mahkemece tespit edilecek gerçek hasma tebliğine karar verileceği hükme bağlanmıştır.
Aktarılan bu yasa hükümlerinin 2577 sayılı Yasada öngörülen idari dava türlerinin tümü bakımından geçerli olduğu, başka bir anlatımla sadece iptal davalarında uygulanacak usul kuralları olmadığı kuşkusuzdur.
Görüldüğü gibi, tam yargı davalarında hasım düzeltilerek dava dilekçesinin mahkemece tespit edilecek gerçek hasma tebliğ edilmesinin önünde yasal bir engel bulunmamaktadır.
Ayrıca, tam yargı davasında yargı yerince davalı konumuna alınan idareye başvuru şartının aranmayacağı da tabiidir. Zira, dava açmadan önce ilgili idareye başvuran ve konunun bir başka idareyle ilgili olduğu kendisine bildirilmeyen davacı, tam yargı davası açma şartını yerine getirmiş olup; yargı yerince davalı konumuna alınan idareye de başvuru şartının aranması, idari yargılama usulüne özgü hasım düzelterek, idari davanın bir an önce sonuçlandırılması kuralıyla bağdaşmamaktadır. Dolayısıyla, tam yargı davasında yargı yerince davalı konumuna alınan idarenin husumetiyle davanın karara bağlanması gerekmektedir.
Dosyanın incelenmesinden; Manisa İli Nurlupınar Mh., Yeni Harmandalı Yolu, 69+300 km'de yer alan hemzemin geçitinde 25.4.1998 tarihinde meydana gelen kazada, davacıların kızı ve kardeşi olan ?'ün öldüğü, davacılardan ?'ın ise yaralandığı, olayla ilgili olarak İstanbul 10. Asliye Hukuk Mahkemesince yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucunda hazırlanan raporda; davacının içinde bulunduğu aracın sürücüsünün Karayolları Trafik Kanunu'na ve Karayolları Trafik Yönetmeliği'ne aykırı olarak bariyersiz hemzemin geçite girmesi nedeniyle kazanın meydana gelmesine sebep olduğu ve kusur oranının %80 olduğu, kazanın meydana geldiği hemzemin geçitinin bariyerle teçhiz edilmemiş olmasından dolayı davalı TCDD İşletmesi Genel Müdürlüğü'nün ve hemzemin geçitini kesen Yeni Harmandalı Yolu'ndan sorumlu idarenin söz konusu olayın meydana gelmesinde sorumluluğunun bulunduğu ve kusur oranlarının %10'ar olduğunun belirtildiği anlaşılmaktadır.
Olayda, bir kamu hizmetinin yerine getirilmesi sırasında bu hizmetten doğan bir nedenle davacıların zarara uğradığı anlaşılmakta olup, hizmet kusuru esasına göre bu zararın sorumlu idarece tazmini gerekmektedir.
Trenlerin güvenli ulaşımından sorumlu olan ve tren yolu ile hemzemin geçitini kullanan davalı TCDD İşletmemesi Genel Müdürlüğünün olaydaki sorumluluğu bilirkişi raporuyla ortaya konulmuştur.
Ancak, davacı temyiz dilekçesinde, davalı idare yanında, kazanın meydana geldiği hemzemin geçitin Manisa Belediye Başkanlığı'nın mücavir alan sınırları içerisinde bulunması nedeniyle Manisa Belediye Başkanlığı'nın da sorumluluğunun bulunduğunu iddia ettiğinden, mevzuat hükümleri çerçevesinde zararı ödemekle yükümlü diğer idarenin de saptanması gerekmektedir.
İdare Mahkemesince, davalı TCCD İşletmesi Genel Müdürlüğü yanında, söz konusu kazanın hangi idarenin sorumluluk alanı içerisinde meydana geldiği konusunun açıklığa kavuşturulması, dilekçenin ilgili idari mercie tevdii yoluna gidilmeksizin, dosyanın yeni hasma göre tekemmül ettirilmesi ve sorumlu idarenin de hizmet kusuru araştırılarak davanın sonuçlandırılması gerekmektedir.
Bu durumda, yukarıda belirtilen hususlar dikkate alınmaksızın davanın reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemektedir.
Açıklanan nedenlerle 2577 sayılı Yasanın 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüyle İzmir 2. İdare Mahkemesinin 19.2.2003 tarih ve E:2002/261, K:2003/270 sayılı kararının bozulmasına, dosyanın yeniden bir karar verilmek üzere anılan Mahkemeye gönderilmesine 7.3.2006 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
(DAN-DER; SAYI: 113)
BŞ/ÖEK

ADLİYE MEMURLARINA VERİLEN TAZMİNAT

2009-12-21T10:47:00.000-08:00

. DERECELİ KADRODAN AYLIK ALAN DAVACIYA, ADALET HİZMETLERİ TAZMİNATININ % 56 ORANINDA ÖDENMESİNDE YASAL İSABETSİZLİK BULUNMADIĞI HK.<
Temyiz İsteminde Bulunan (Davacı): ...
Karşı Taraf (Davalılar) : 1-Adalet Bakanlığı
2- ... Adli Yargı Adalet Komisyonu Başkanlığı
İstemin Özeti : Dava, ... E Tipi Kapalı Cezaevinde infaz koruma memuru olarak görev yapan ve 5.dereceli kadroda 4.derecenin 1. kademesinden aylık alan davacının adalet hizmetleri tazminatının %100 oranında ödenmemesi işleminin iptali ve parasal kayıplarının yasal faiziyle birlikte tazmini istemiyle açılmıştır. ... İdare Mahkemesinin ... gün ve ... sayılı kararıyla; 4.4.1997 gün ve 22954 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak 1.1.1997 tarihinden itibaren yürürlüğe giren ve 570 sayılı KHK'nin verdiği yetkiye dayanılarak çıkarılan 1997/9238 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının III sayılı cetvelin Diğer Tazminatlar Başlığının F Adalet Hizmetleri Tazminatı bölümünde,1-4 dereceli kadrolara atananlara %100,5-.9.dereceli kadrolardan aylık alanlara %56 oranında adalet hizmetleri tazminatı ödeneceğinin öngörüldüğü, davacı da, 5. dereceli kadro da bulunduğundan, %56 oranında adalet hizmetleri tazminatından yararlandırılması işleminde yasal isabetsizlik görülmediği gerekçesiyle dava reddedilmiştir. Davacı tarafından, %100 oranında adalet hizmetleri tazminatından yararlandırılması gerektiği ileri sürülerek mahkeme kararının bozulması istenilmektedir.
Adalet Bakanlığı'nın Savunmasının Özeti : İstemin reddi gerektiği yolundadır.
... Adli Yargı Adalet Komisyonu Başkanlığının Savunmasının Özeti : Savunma verilmemiştir.
Danıştay Tetkik Hakimi : Mehmet Ali Gümüş
Düşüncesi : Temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar, 2577 sayılı Kanunun 49. maddesinin 1. fıkrasında sayıhan bozma nedenlerine uymadığından, temyiz isteminin reddi ile kararın onanması gerektiği düşünülmektedir.
Danıştay Savcısı : Efser Koçakoğlu
Düşüncesi : Temyiz dilekçesinde öne sürülen hususlar,2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinin 1.fıkrasında belirtilen nedenlerden hiçbirisine uymayıp İdare Mahkemesince verilen kararın dayandığı hukuki ve yasal nedenler karşısında anılan kararın bozulmasını gerektirir nitelikte görülmemektedir.
Açıklanan nedenlerle temyiz isteminin reddiyle İdare Mahkemesi kararının onanmasının uygun olacağı düşünülmüştür.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Onbirinci Dairesince işin gereği görüşüldü:
İdare Mahkemeleri tarafından verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkündür.... idare Mahkemesince verilen ... ve ... sayılı karar ve dayandığı gerekçe, hukuk ve usule uygun olup bozulmasını gerektirecek bir sebep de bulunmadığından temyiz isteminin reddi ile anılan kararın onanmasına, temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, 23.10.2002 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
BŞ/ŞGK

YENİ ÇEK KANUNU 5941

2009-12-19T09:01:00.000-08:00

ÇEK KANUNU

Kanun No. 5941

Kabul Tarihi: 14/12/2009

Amaç ve kapsam

MADDE 1- (1) Bu Kanunun amacı, çek defterlerinin içeriklerine, çek düzenlenmesine, kullanımına, çek hamillerinin korunmalarına ve kayıt dışı ekonominin denetim altına alınması önlemlerine katkıda bulunmaya ilişkin esaslar ile çekin karşılıksız çıkması ve belirlenen diğer yükümlülüklere aykırılık hâllerinde ilgililer hakkında uygulanacak yaptırımları belirlemektir.

(2) Bu Kanunda hüküm bulunmayan hâllerde genel hükümler uygulanır.

Bankanın araştırma yükümlülüğü, çek hesapları ve çek defterleri

MADDE 2- (1) Bankalar, çek hesabı açılması ile ilgili olarak bu Kanunla kendilerine verilen görev ve yükümlülükleri yerine getirirken, çek hesabı açtırmak isteyenin yasaklı olup olmadığını bu Kanun hükümlerine göre araştırırlar; ayrıca ilgili kişinin ekonomik ve sosyal durumunun belirlenmesinde gerekli basiret ve özeni gösterirler.

(2) Bankalar, çek hesabı açtırmak isteyenlerin yasaklılık durumuna ilişkin adlî sicil kayıtlarını, açık kimliklerini saptamak için fotoğraflı nüfus cüzdanı, pasaport veya sürücü belgesi örneklerini, yerleşim yeri belgelerini, vergi kimlik numaralarını, tacir olanların ayrıca ticaret sicili kayıtlarını, esnaf ve sanatkâr olanların ise esnaf ve sanatkâr sicili kayıtlarını almak ve çek hesabının kapatılması hâlinde bunları, hesabın kapatıldığı tarihten itibaren on yıl süreyle saklamakla yükümlüdür. Yerleşim yeri yurt dışında bulunan kişiler, bankaya kendileri ile ilgili olarak Türkiye’de bir adres bildirmek zorundadır. Çekin karşılığının tamamen veya kısmen bulunmaması hâlinde, çek düzenleyenin bankaca bilinen adresleri, talebi hâlinde hamile verilir.

(3) Çek hesabı ilgilinin, vekilin veya yasal temsilcisinin imzası olmadan açılamaz. Çek hesabı açılmasını veya mevcut çek hesabından çek defteri verilmesini isteyen kişi, her defasında tacir veya esnaf ve sanatkâr olup olmadığı ve kendisi hakkında çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağı bulunmadığı hususunda bankaya yazılı beyanda bulunur. Tüzel kişiler adına verilecek beyannamede ayrıca, tüzel kişinin yönetim organında görev yapan, temsilcisi olan veya imza yetkilisi olan kişilerin çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağı bulunmadığı belirtilir.

(4) Hakkında çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağı kararı bulunan gerçek kişinin, yönetim organında görev yaptığı, temsilcisi veya imza yetkilisi olduğu tüzel kişiye çek defteri verilmez.

(5) Çek defterleri bankalarca bastırılır.

(6) Çek defterlerinin baskı şeklini belirleyen esaslar, Maliye Bakanlığı, Türkiye Bankalar Birliği ve Türkiye Katılım Bankaları Birliğinin görüşü alınarak, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasınca Resmî Gazete’de yayımlanacak tebliğle düzenlenir. Tacir olan ve tacir olmayan kişilere verilecek çekler ile hamiline düzenlenecek çekler, açıkça ayırt edilebilecek biçimde bastırılır. Hamiline düzenlenecek çekler için sadece bu çeklere ilişkin işlemlerin işlendiği ayrı çek hesapları açılır. Hamiline düzenlenecek çeklerde, hamiline çek defteri yapraklarının kullanılması gerekir. Çek yapraklarının üzerinde “hamiline” ibaresi matbu olarak yer alır.

(7) Çek defterinin her bir yaprağına;

a) Çek hesabının numarası,

b) Çek hesabının bulunduğu banka şubesinin adı,

c) Çek hesabı sahibi gerçek kişinin adı ve soyadı, tüzel kişinin adı,

ç) Çek hesabı sahibi gerçek veya tüzel kişinin vergi kimlik numarası,

yazılır.

(8) Tüzel kişi adına çek düzenleyen kişinin adı ve soyadı, düzenlenen çek üzerine açıkça yazılır.

(9) Türk Ticaret Kanunundaki unsurları taşıması kaydıyla, düzenlenen çekin bu maddede yer alan koşullara aykırı olması çekin geçerliliğini etkilemez.

(10) Çek hesabı, ancak sahibinin veya yasal temsilcisinin yazılı talebi ya da mevduat veya katılım fonu zamanaşımı süresinin dolması üzerine kapatılabilir. Çek hesabı kapatıldıktan sonra, üzerinde yazılı bulunan düzenleme tarihine göre kanunî ibraz süresi içinde ibraz edilen çekler karşılıksızdır işlemine tabi tutulur.

(11) Esnaf ve sanatkâr odalarına kayıtlı olanlardan, tacir kişilere özgü çek hesabı açtıranlar hakkında bu Kanunun tacirlere ilişkin hükümleri uygulanır.

İbraz, ödeme, çekin karşılıksız olduğunun tespiti ve gecikme cezası

MADDE 3- (1) Karşılığı bulunan çek, hesabın bulunduğu muhatap bankanın herhangi bir şubesine ibraz edildiğinde hamilin varsa vergi kimlik numarası saptandıktan sonra ödenir. Ancak çek, hesabın bulunduğu şubeden başka bir şubeye ibraz edildiğinde, o şubece karşılığı sorulmak suretiyle ödenir.

(2) “Karşılıksızdır” işlemi, muhatap bankanın hamile kanunen ödemekle yükümlü olduğu miktarın dışında, çek bedelinin karşılanamayan kısmıyla sınırlı olarak yapılır.

(3) Muhatap banka, ibraz eden düzenleyici dışındaki hamile, süresinde ibraz edilen her çek yaprağı için;

a) Karşılığının hiç bulunmaması hâlinde,

1) Çek bedeli altıyüz Türk Lirası veya üzerinde ise altıyüz Türk Lirası,

2) Çek bedeli altıyüz Türk Lirasının altında ise çek bedelini,

b) Karşılığının kısmen bulunması hâlinde,

1) Çek bedeli altıyüz Türk Lirası veya altında ise, çek bedelini aşmamak koşuluyla, kısmî karşılığı altıyüz Türk Lirasına tamamlayacak bir miktarı,

2) Çek bedeli altıyüz Türk Lirasının üzerinde ise, çek bedelini aşmamak koşuluyla, kısmî karşılığa ilave olarak altıyüz Türk Lirasını,

ödemekle yükümlüdür. Bu husus, hesap sahibi ile muhatap banka arasında çek defterinin teslimi sırasında yapılmış olan dönülemeyecek bir gayri nakdî kredi sözleşmesi hükmündedir.

Bu fıkradaki miktar, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından yayımlanan fiyat endekslerindeki yıllık değişmeler göz önünde tutularak Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından her yıl Ocak ayında belirlenir ve Resmî Gazete’de yayımlanır.

(4) Hamilin talepte bulunması hâlinde, karşılıksızdır işlemi; çekin arka yüzüne tahsil için bankaya ibraz edildiği tarih, hesap durumu, bankanın yükümlülüğü çerçevesinde ödediği miktar ve ibraz eden gerçek kişinin adı ve soyadı yazılmak, bu kişinin tüzel kişi adına bedeli tahsil etmesi hâlinde bu husus belirtilmek ve bu kişi ile birlikte banka yetkilisi tarafından imzalanmak suretiyle yapılır. Banka tarafından ödenen miktar düşüldükten sonra karşılıksız kalan tutar açıkça belirtilir. Hamilin imzalamaktan kaçınması hâlinde, karşılıksızdır işlemi yapılmaz.

(5) Muhatap bankanın üçüncü fıkraya göre ödemekle yükümlü olduğu tutar dahil, kısmî ödemenin hamil tarafından kabul edilmemesi hâlinde, ikinci fıkra hükmüne göre karşılıksızdır işlemi yapılır; ibraz tarihi ile ödememe nedeni çekin üzerine yazılır ve çek, üzerine imzası alınarak hamiline geri verilir; ön ve arka yüzünün fotokopisi banka tarafından saklanır. Çek hesabında hiç karşılığın bulunmaması ve hamilin sadece muhatap bankanın üçüncü fıkraya göre ödemekle yükümlü olduğu tutarın ödenmesini talep etmesi hâlinde de bu fıkra hükmüne göre işlem yapılır.

(6) Muhatap bankanın üçüncü fıkraya göre ödemekle yükümlü olduğu tutar dahil kısmî ödeme hâlinde, çekin ön ve arka yüzünün onaylı fotokopisi ücretsiz olarak hamile verilir. Çek hamili, bu fotokopiyle müracaat borçlularına veya kambiyo senetleri hakkındaki takip usullerine başvurabileceği gibi, Cumhuriyet başsavcılığına şikâyette bulunurken dilekçesine bu fotokopiyi ekleyebilir ve bunu icra daireleri ile mahkemelerde ispat aracı olarak kullanabilir. Mahkeme veya icra dairesinin istemi hâlinde çekin aslı bu mercilere gönderilir.

(7) Banka;

a) Çekin karşılığının hesapta bulunmasına rağmen hamiline ödenmesinin geciktirilmesi,

b) Kanunen ödemekle yükümlü olduğu miktarın hamile ödenmesinin geciktirilmesi,

hâllerinde, çek hamiline, her geçen gün için binde üç gecikme cezası öder. Bu hâllerde 4/12/1984 tarihli ve 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun hükümleri uygulanmaz.

(8) Üzerinde yazılı bulunan düzenleme tarihinden önce ibraz edilen çekin karşılığının Türk Ticaret Kanununun 707 nci maddesi uyarınca kısmen veya tamamen ödenmemiş olması hâlinde, bu çekle ilgili olarak hukukî takip yapılamaz. İleri düzenleme tarihli çekle ilgili olarak hukukî takip yapılabilmesi için, çekin üzerindeki düzenleme tarihine göre kanunî ibraz süresi içinde bankaya ibraz edilmesi ve karşılıksızdır işlemine tabi tutulması şarttır.

Bankaların bildirim yükümlülüğü

MADDE 4- (1) Hamiline çek hesabı sahiplerinin açık kimlikleri, adresleri, vergi kimlik numaraları, bu hesaplardan ödeme yapılan kişilere ait bu bilgiler ile bu kişilere yapılan ödemelerin tutarları ve üzerinde vergi kimlik numarası bulunmayan çeklere ilişkin bilgiler, ilgili bankalar tarafından, dönemler itibarıyla, Gelir İdaresi Başkanlığına elektronik ortamda bildirilir. Bildirim dönemleri ve süreleri Türkiye Bankalar Birliği ve Türkiye Katılım Bankaları Birliğinin görüşleri alınarak Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından belirlenir.

(2) Tacir tüzel kişi veya onun faaliyetleri ile ilişkilendirilmek kaydıyla, tüzel kişinin gerçek kişi ortakları, ortakların ilgili bulunduğu veya tüzel kişinin veya ortaklarının etkisi altında bulundurduğu gerçek kişiler ile tüzel kişinin yönetim organında görev alan veya temsilcisi sıfatını taşıyan gerçek kişiler adına açılmış olan çek hesapları, tacir tüzel kişiye ait kabul edilir. Söz konusu ilişkinin varlığına yönelik emarelerin bulunması hâlinde, hesabın bulunduğu banka şubesi durumu Gelir İdaresi Başkanlığına bildirir.

(3) Bankalar, hamiline çek defteri yaprağını kullanmadan hamiline çek düzenlendiğini tespit etmeleri hâlinde, mevcut delilleriyle birlikte durumu, tespit tarihinden itibaren en geç bir hafta içinde Cumhuriyet başsavcılığına ve Gelir İdaresi Başkanlığına bildirmekle yükümlüdür.

Ceza sorumluluğu, çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağı

MADDE 5- (1) Üzerinde yazılı bulunan düzenleme tarihine göre kanunî ibraz süresi içinde ibrazında, çekle ilgili olarak karşılıksızdır işlemi yapılmasına sebebiyet veren kişi hakkında, hamilin şikâyeti üzerine, her bir çekle ilgili olarak, binbeşyüz güne kadar adlî para cezasına hükmolunur. Ancak, hükmedilecek adlî para cezası, çek bedelinin karşılıksız kalan miktarından az olamaz. Mahkeme ayrıca, çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağına; bu yasağın bulunması hâlinde, çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağının devamına hükmeder. Bu davalar, çekin tahsil için bankaya ibraz edildiği veya çek hesabının açıldığı banka şubesinin bulunduğu yer ya da hesap sahibinin yahut şikâyetçinin yerleşim yeri mahkemesinde görülür.

(2) Birinci fıkra hükmüne göre çek karşılığını ilgili banka hesabında bulundurmakla yükümlü olan kişi, çek hesabı sahibidir. Çek hesabı sahibinin tüzel kişi olması hâlinde, bu tüzel kişinin malî işlerini yürütmekle görevlendirilen yönetim organının üyesi, böyle bir belirleme yapılmamışsa yönetim organını oluşturan gerçek kişi veya kişiler, çek karşılığını ilgili banka hesabında bulundurmakla yükümlüdür.

(3) Çek hesabı sahibi gerçek kişi, kendisi adına çek düzenlemek üzere bir başkasını temsilci veya vekil olarak tayin edemez. Gerçek kişinin temsilcisi veya vekili olarak çek düzenlenmesi hâlinde, bu çekten dolayı hukukî ve cezaî sorumluluk çek hesabı sahibine aittir.

(4) Karşılıksız çek düzenleyen, adına karşılıksız çek düzenlenen ve ileri düzenleme tarihli çek üzerinde yazılı tarihe göre kanunî ibraz süresi içinde ibrazında, karşılığını ilgili banka hesabında bulundurmayan gerçek ve tüzel kişi hakkında, soruşturma evresinde Cumhuriyet savcısının talebi üzerine, sulh ceza hâkimi tarafından, kovuşturma evresinde resen mahkeme tarafından, karşılıksız çıkan her bir çekle ilgili olarak, çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağı kararı verilir.

(5) Çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağı kararı ile ilgili olarak, herhangi bir adres değişikliği bildiriminde bulunulmadığı sürece ilgilinin çek hesabı açtırırken bildirdiği adrese 11/2/1959 tarihli ve 7201 sayılı Tebligat Kanununun 35 inci maddesine göre derhal tebligat çıkarılır. Adresin bankaya yanlış bildirilmesi veya fiilen terkedilmiş olması hâlinde de, tebligat yapılmış sayılır.

(6) Hakkında çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağı kararı verilmiş olan kişi, elindeki bütün çek yapraklarını ait olduğu bankalara iade etmekle yükümlüdür. Bu kişi adına yeni bir çek hesabı açılamaz.

(7) Hakkında çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağı kararı verilmiş olan kişi, kararın kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren on gün içinde, düzenlemiş bulunduğu ve henüz karşılığı tahsil edilmemiş olan çekleri, düzenleme tarihlerini, miktarlarını ve varsa lehtarlarını da göstermek suretiyle, muhatap bankaya liste hâlinde vermekle yükümlüdür.

(8) Çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağı kararına ilişkin bilgiler, güvenli elektronik imza ile imzalandıktan sonra, Adalet Bakanlığı Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) aracılığıyla Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasına elektronik ortamda bildirilir. Bu bildirimler ile bankalara yapılacak duyurulara ilişkin esas ve usuller, Adalet Bakanlığının uygun görüşü alınarak Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından belirlenir.

(9) Karşılıksız kalan bir çekle ilgili olarak yapılan soruşturma veya kovuşturma neticesinde;

a) Cumhuriyet savcısı tarafından kovuşturmaya yer olmadığına,

b) Mahkeme tarafından, beraat, ceza verilmesine yer olmadığı, davanın düşmesi veya davanın reddine,

karar verilmesi hâlinde, aynı kararda, çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağının kaldırılmasına da karar verilir. Bu karar, kesinleşmesi hâlinde, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasına sekizinci fıkradaki usullere göre bildirilir ve ilân olunur.

(10) Koruma tedbiri olarak verilen çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağı kararına yapılan itirazın kabulü hâlinde, bu kararla ilgili olarak da sekizinci fıkradaki bildirim ve yayımlanma usulü izlenir.

(11) Birinci fıkrada tanımlanan suç nedeniyle kamu davasının açılmasının ertelenmesine, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına, ön ödemeye ve 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 297 nci maddesinin üçüncü fıkrasındaki tebliğnamenin tebliğine ilişkin hükümler uygulanmaz.

Etkin pişmanlık ve yasak kararının kaldırılması

MADDE 6- (1) Karşılıksız kalan çek bedelini, üzerinde yazılı bulunan düzenleme tarihine göre kanunî ibraz tarihinden itibaren işleyecek 3095 sayılı Kanuna göre ticarî işlerde temerrüt faiz oranı üzerinden hesaplanacak faizi ile birlikte tamamen ödeyen kişi hakkında;

a) Soruşturma aşamasında Cumhuriyet savcısı tarafından kovuşturmaya yer olmadığına,

b) Kovuşturma aşamasında mahkeme tarafından davanın düşmesine,

c) Mahkûmiyet hükmünün kesinleşmesinden sonra mahkeme tarafından hükmün bütün sonuçlarıyla ortadan kaldırılmasına,

karar verilir.

(2) Şikâyetten vazgeçme hâlinde de birinci fıkra hükmü uygulanır.

(3) Kişi, mahkûm olduğu adlî para cezası tamamen infaz edildikten veya bu cezayı ödemediği için hakkında hapis uygulanıp serbest bırakıldıktan itibaren üç yıl ve her hâlde yasağın konulduğu tarihten itibaren on yıl geçtikten sonra, hükmü veren mahkemeden çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağının kaldırılmasını isteyebilir; mahkemenin vereceği karara itiraz edebilir. Çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağının kaldırılmasına ilişkin karar kesinleştiğinde, yasağın kaldırıldığı, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasına 5 inci maddenin sekizinci fıkrasındaki usullere göre bildirilir ve ilân olunur.

Diğer ceza hükümleri

MADDE 7- (1) Tacirin ticarî işletmesiyle ilgili iş ve işlemlerinde, tacir olmayan kişinin çek defterini kullanarak çek düzenleyen ve düzenleten kişi altı aydan iki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

(2) Tacir olmayan kişiye tacir kişiye verilmesi gereken çek defteri veren banka görevlisi hakkında elli günden yüzelli güne kadar adlî para cezasına hükmolunur.

(3) 2 nci maddenin üçüncü fıkrasındaki yükümlülüğe aykırı olarak bankaya gerçek dışı beyanda bulunan kişi, üç aydan iki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Beyanname almadan veya beyannameye rağmen, hakkında çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağı bulunan kişiye veya bu kişinin yönetim organında görev yaptığı veya temsilcisi ya da imza yetkilisi olduğu tüzel kişiye çek defteri veren banka görevlileri elli günden yüzelli güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır.

(4) Kısmen veya tamamen karşılığı bulunmayan çekle ilgili olarak, talebe rağmen, karşılıksızdır işlemi yapmayan banka görevlisi, şikâyet üzerine bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

(5) Karşılığı tahsil edilmek üzere bankaya ibraz edilen çekin karşılığının hesapta mevcut olmasına rağmen, hamile ödemede bulunmayan ya da bankanın kanunen ödemekle yükümlü olduğu miktarı hamile ödemeyen banka görevlisi, şikâyet üzerine bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

(6) Hakkında çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağı kararı verilmiş olan kişi, buna rağmen çek düzenlerse, fiil daha ağır cezayı gerektiren başka bir suç oluşturmadığı takdirde, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

(7) Hakkında çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağı kararı verilmiş olan kişi adına çek hesabı açan banka görevlisi, üç aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

(8) Çek defteri basmaya veya bastırmaya kanunen yetkili kılınanlar dışında çek defteri basanlar ve bastıranlar iki yıldan beş yıla kadar hapis ve binbeşyüz güne kadar adlî para cezasıyla cezalandırılır.

(9) Hamiline çek defteri yaprağını kullanmadan hamiline çek düzenleyen kişi, bu aykırılığı içeren her bir çekle ilgili olarak, bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

(10) 2 nci maddenin, sağlanması ve saklanması gereken bilgi ve belgelere ilişkin hükmüne aykırı hareket edilmesi veya çekin karşılıksız çıkması dolayısıyla hamili tarafından talep edilmesi üzerine düzenleyicinin banka kayıtlarındaki adreslerinin kendisine verilmemesi hâlinde, ilgili bankaya Cumhuriyet savcısı tarafından beşyüz Türk Lirasından beşbin Türk Lirasına kadar idarî para cezası verilir.

Hesaben ödeme

MADDE 8- (1) Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, çeklerin banka şubeleri arasında hesaben ödenmesini sağlayacak tüzel kişiliği haiz sistemi kurmaya ve gözetimi altında yürütmeye yetkilidir. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, bu yetkiyi uygun göreceği başka bir kuruluş aracılığıyla da kullanabilir.

(2) Hesaben ödeme sisteminin kuruluş ve işleyişi, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasınca çıkarılacak ve Resmî Gazete’de yayımlanacak bir yönetmelikle düzenlenir.

(3) Yönetmelikte belirtilen esaslar çerçevesinde çeklerin fizikî olarak ibraz edilmeksizin sadece çek bilgileri üzerinden bankalararası takas odaları aracılığı ile elektronik ortamda muhatap bankaya gönderilerek işlem görmesi, 6762 sayılı Türk Ticaret Kanununun 710 uncu maddesine göre takas odasına ibraz hükmündedir.

(4) Takas odaları aracılığıyla ibraz edilmiş çekler için, 3 üncü maddenin üçüncü fıkrasında belirlenen sorumluluk miktarı dâhil, kısmî ödeme yapılmaz. Bu durum, muhatap bankanın sorumluluk tutarını ödeme yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz. Ancak, takas odaları aracılığıyla ibraz edilen çekin, hesapta yeterli karşılığının olmadığının belirlenmesi hâlinde muhatap banka tarafından, hesapta bulunan kısmî karşılık tutarı, çeki ibraz eden hamil lehine onbeş gün süreyle bloke edilir.

Yürürlükten kaldırılan mevzuat

MADDE 9- (1) 19/3/1985 tarihli ve 3167 sayılı Çekle Ödemelerin Düzenlenmesi ve Çek Hamillerinin Korunması Hakkında Kanun ile 26/2/2003 tarihli ve 4814 sayılı Çekle Ödemelerin Düzenlenmesi ve Çek Hamillerinin Korunması Hakkında Kanunda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanunun geçici 1 ilâ geçici 5 inci maddeleri yürürlükten kaldırılmıştır.

Geçiş hükümleri

GEÇİCİ MADDE 1- (1) Bankalar, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasınca bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir ay içinde, 2 nci maddeye göre yayımlanacak tebliğde belirlenen esaslara uygun olarak yeni çek defterleri bastırırlar.

(2) Bankalar, 1/7/2010 tarihine kadar müşterilerine yeni çek defterlerini verir ve ellerindeki eski çek defterlerini imha ederler.

(3) Bankaların müşterilerine verdikleri eski çek defterleriyle ilgili olarak, 3167 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanmasına devam olunur. 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 7 nci maddesi hükmü saklıdır.

(4) Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihe kadar 3167 sayılı Kanunun 16 ncı maddesinde tanımlanan suçtan dolayı açılmış olan davalar bakımından asliye ceza mahkemesinin görevi devam eder.

(5) 31/12/2011 tarihine kadar, üzerinde yazılı düzenleme tarihinden önce çekin ödenmek için muhatap bankaya ibrazı geçersizdir.

(6) Bu Kanunun 5 inci maddesinin sekizinci fıkrası uyarınca yapılacak bildirimler, 1/7/2010 tarihine kadar yazılı ortamda yapılabilir.

(7) Bu Kanunla yürürlükten kaldırılan 3167 sayılı Kanunun 6 ncı maddesi uyarınca kurulmuş olan Bankalararası Takas Odaları Merkezi, bu Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen tüzel kişiliği haiz sistem kuruluncaya kadar faaliyetlerine devam eder ve yeni kurulacak tüzel kişiliğe herhangi bir işleme gerek kalmaksızın devrolunur. Yeni kurulacak tüzel kişilik bu devir nedeniyle doğacak her türlü vergi, resim, harç ve fondan muaftır.

GEÇİCİ MADDE 2- (1) 3167 sayılı Kanunun 16 ncı maddesinde tanımlanan suçtan dolayı, 1/11/2009 tarihi itibarıyla, haklarında soruşturma veya kovuşturma başlatılmış ya da kesinleşmiş bir hükümle mahkûm olan kişilerin;

a) Şikâyetçi ile belirledikleri miktarın belirli vadelerde ödenmesi hususunda anlaşmaya varmaları ve anlaşmanın bir nüshasının şikâyetçi veya yasal temsilcisi tarafından Cumhuriyet başsavcılığına veya mahkemeye verilmesi hâlinde, anlaşmada öngörülen süre kadar soruşturma veya kovuşturmanın durmasına, hükmün infazının ertelenmesine veya durdurulmasına karar verilir. Anlaşmaya varılmış olması, şikâyetçi bakımından şikâyetin geri alınması sonucunu doğurmaz.

b) Bu Kanunun 6 ncı maddesi hükmüne göre ödenmesi gereken miktarı belirli vadelerde ödeyeceğini taahhüt etmesi ve taahhütnamenin, kendisi veya yasal temsilcisi tarafından Cumhuriyet başsavcılığına veya mahkemeye verilmesi hâlinde, anlaşma aranmaksızın, taahhütnamede belirtilen süre kadar, soruşturma veya kovuşturmanın durmasına, hükmün infazının ertelenmesine veya durdurulmasına karar verilir. Bu durumda, ödeme süresi, taahhütnamenin yapıldığı tarihten itibaren iki yılı geçemez. Taahhütnamede yer alacak birinci yıl taksidi, borcun üçte birinden az olamaz. Taahhütnamenin bir örneği alacaklıya gönderilir.

(2) Birinci fıkrada yazılı anlaşma veya taahhütnamenin en geç 1/4/2010 tarihine kadar düzenlenmiş ve mercîlerine verilmiş olması şarttır. Birinci fıkranın (b) bendinden yararlanan kişi, taahhütnamede belirttiği süre içinde şikâyetçi ile anlaşmaya varması ve bu anlaşmanın bir nüshasının şikâyetçi veya yasal temsilcisi tarafından mercilerine verilmiş olması hâlinde, aynı fıkranın (a) bendi hükmünden yararlanır.

(3) Soruşturma veya kovuşturmanın durması hâlinde dava zamanaşımı; hükmün infazının ertelenmesi veya durdurulması hâlinde ise ceza zamanaşımı işlemez.

(4) Anlaşmanın gereği gibi ifa edilmiş veya bu Kanunun 6 ncı maddesi hükmüne göre ödenmesi gereken miktarın ödenmiş olması hâlinde; kovuşturmaya yer olmadığına, davanın düşmesine veya hükmün bütün sonuçlarıyla ortadan kaldırılmasına karar verilir.

(5) Şikâyetçinin başvurusu üzerine, anlaşma veya taahhüde uyulmadığının tespiti hâlinde, soruşturmaya, kovuşturmaya veya hükmün infazına devam edilir.

(6) Soruşturma veya kovuşturması durdurulan ya da hükmün infazı ertelenen veya durdurulan kişi hakkında Ceza Muhakemesi Kanununun 109 uncu maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendinde yer alan adlî kontrol tedbirine karar verilebilir.

Yürürlük

MADDE 10- (1) Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 11- (1) Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.

MADDE MADDE YENİ ÇEK KANUNU,YENİ ÇEK KANUNU 5941,KABUL TARİHİ 14/12/2009